Coinbase lật kèo phút chót: Đạo luật CLARITY đứng trước nguy cơ thất bại

Tháng 1 năm 2026, một quyết định “thà không có luật còn hơn là luật tồi” từ CEO Coinbase Brian Armstrong đã làm chệch hướng hoàn toàn lộ trình xây dựng khung pháp lý lịch sử cho tiền điện tử tại Mỹ, đẩy tương lai pháp lý của cả một ngành công nghiệp vào thế bấp bênh chỉ vài tuần trước thềm mùa bầu cử.

Giữa bối cảnh chính trị căng thẳng và sự chia rẽ chưa từng có trong nội bộ ngành, Đạo luật Thị trường Tài sản Kỹ thuật số CLARITY - từng được kỳ vọng là “luật chơi” rõ ràng đầu tiên tại Mỹ - giờ đây phải đối mặt với nguy cơ sụp đổ hoàn toàn. Sự kiện này không chỉ là một khúc quanh trong phòng họp Quốc hội, mà còn là cuộc đối đầu trực tiếp về tương lai của hệ thống tài chính, nơi các lợi ích hàng nghìn tỷ đô la đang tranh giành vị thế.

Bối cảnh: Kỳ vọng về một kỷ nguyên pháp lý mới

Đạo luật CLARITY, với tên đầy đủ là Đạo luật Rõ ràng Thị trường Tài sản Kỹ thuật số năm 2025, được xem là giải pháp cho một vấn đề tồn tại suốt thập kỷ: sự mơ hồ về quy định. Ngành công nghiệp tiền điện tử trị giá nghìn tỷ đô la từ lâu đã hoạt động trong “vùng xám” pháp lý tại Mỹ, nơi ranh giới quản lý giữa Ủy ban Chứng khoán (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) chưa bao giờ được vạch rõ.

Dự luật hứa hẹn thiết lập một bộ khung liên bang toàn diện, phân định rõ ràng tài sản số nào là chứng khoán, do SEC giám sát, và tài sản nào là hàng hóa, do CFTC quản lý. Điều này mang lại sự chắc chắn pháp lý mà các công ty và nhà đầu tư khao khát, đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn về bảo vệ người dùng, chống rửa tiền và quy định cho stablecoin.

Sự đồng thuận hiếm hoi từ cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa về các nguyên tắc cốt lõi đã thúc đẩy dự luật vượt qua Hạ viện nhiều tháng trước đó. Với sự ủng hộ công khai từ Nhà Trắng, nhiều chuyên gia tin rằng tháng 1/2026 sẽ trở thành cột mốc lịch sử, chấm dứt kỷ nguyên bất định và mở ra một chương mới cho sự phát triển bền vững của tiền điện tử trên đất Mỹ.

Cú “bẻ lái” gây chấn động: “Thà không có luật còn hơn là luật tồi”

Mọi kế hoạch đảo lộn vào tối thứ Tư, chỉ vài giờ trước phiên họp quan trọng của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện dự kiến “mổ xẻ” bản dự thảo dài hơn một trăm trang để chuẩn bị cho cuộc bỏ phiếu cuối cùng.

Trên nền tảng X, CEO Brian Armstrong của Coinbase - sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất nước Mỹ - công bố tuyên bố gây sốc: “Chúng tôi thà không có dự luật nào còn hơn là có một dự luật tồi”. Động thái này được mô tả như một hành động “đơn phương” và thậm chí được một số nguồn tin nội bộ gọi là “rug pull” đối với nỗ lực chung của ngành.

Armstrong cáo buộc các ngân hàng lớn và đội ngũ vận động hành lang của họ đã can thiệp sâu vào những sửa đổi cuối cùng tại Thượng viện, làm biến dạng nghiêm trọng tinh thần ban đầu của dự luật. Ông đặc biệt chỉ trích việc dự luật “gần như cấm” quyền tự do chuyển tiền gửi từ hệ thống ngân hàng truyền thống sang ví tiền điện tử tự quản lý của người dùng.

Hậu quả là tức thì, Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Tim Scott buộc phải ra lệnh hoãn vô thời hạn phiên chỉnh sửa và bỏ phiếu. Toàn bộ tiến trình lập pháp, vốn đã ở giai đoạn nước rút, bị đóng băng chỉ trong vài giờ.

Tâm điểm tranh cãi: Cuộc chiến lợi suất stablecoin

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự đối đầu này xoay quanh một vấn đề tưởng chừng kỹ thuật: lợi suất stablecoin (stablecoin yield).

Stablecoin - loại tiền điện tử được neo giá ổn định với đồng USD - từ lâu đã được ví như “tiền mặt kỹ thuật số”, với tổng giá trị dự trữ lên tới hàng trăm tỷ USD chủ yếu đầu tư vào các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ Mỹ. Cơ chế này cho phép các nền tảng phân phối lợi suất cho người nắm giữ, thường ở mức 3-5%, cao hơn đáng kể so với lãi suất tiết kiệm truyền thống.

Coinbase xem đây là chức năng cốt lõi và sẵn sàng “đấu tranh đến cùng” để bảo vệ. Họ lập luận rằng việc ngăn cản người dùng nhận phần thưởng từ stablecoin là sự bất công và một nỗ lực trắng trợn nhằm bảo hộ hệ thống ngân hàng cũ. Nguồn doanh thu từ việc phân phối lợi suất này ước tính mang lại cho Coinbase khoảng 1 tỷ đô la mỗi năm.

Trái lại, các ngân hàng truyền thống coi đây là mối đe dọa hiện hữu. Brian Moynihan, CEO của Bank of America, đã cảnh báo về nguy cơ 6 nghìn tỷ đô la tiền gửi có thể chảy ra khỏi hệ thống ngân hàng để tìm kiếm lợi suất cao hơn trong thế giới tiền điện tử. Họ lập luận rằng các sản phẩm này thiếu cơ chế bảo hiểu tương đương FDIC và gây rủi ro cho sự ổn định tài chính. The Block và Reuters gọi đây là “cuộc chiến trực tiếp” giữa crypto và ngân hàng, với hậu trường là những khoản tiền khổng lồ.

Sự chia rẽ chưa từng có trong nội bộ ngành

Hành động của Coinbase không chỉ làm đảo lộn kế hoạch của các nhà lập pháp mà còn phơi bày sự rạn nứt sâu sắc trong chính mặt trận thống nhất của ngành tiền điện tử tại Washington.

Trái ngược hoàn toàn với lập trường của Coinbase, phần lớn các “ông lớn” khác trong ngành vẫn công khai ủng hộ việc thông qua dự luật CLARITY. Brad Garlinghouse, CEO của Ripple, tuyên bố mạnh mẽ: “Sự rõ ràng đánh bại sự hỗn loạn, và sự thành công của dự luật này là thành công của tiền điện tử”. Chris Dixon, đối tác điều hành của quỹ đầu tư khổng lồ Andreessen Horowitz (a16z), cùng với các lãnh đạo của Kraken và Circle (công ty phát hành stablecoin USDC), đều đồng thanh kêu gọi Coinbase quay lại bàn đàm phán.

Thậm chí, David Sacks - Cố vấn Đặc biệt có ảnh hưởng của Nhà Trắng về AI và tiền điện tử - cũng công khai thúc giục Coinbase giải quyết bất đồng. Sự can dự này cho thấy mức độ quan tâm cao độ của chính quyền.

Theo các nguồn tin từ New York Times và DL News, Nhà Trắng ban đầu tỏ ra “bất ngờ và không hài lòng” với động thái của Coinbase. Tuy nhiên, Brian Armstrong sau đó đã bác bỏ căng thẳng, khẳng định Nhà Trắng vẫn hợp tác tích cực và thậm chí yêu cầu Coinbase tự đàm phán trực tiếp với các ngân hàng để tìm giải pháp, đặc biệt là hỗ trợ các ngân hàng cộng đồng nhỏ.

Sự chia rẽ này phản ánh sự khác biệt cơ bản về chiến lược và mô hình kinh doanh. Trong khi Coinbase - với tư cách là sàn giao dịch tập trung lớn nhất - coi các sản phẩm tài chính như lợi suất stablecoin là trụ cột tăng trưởng, thì các công ty như Ripple lại tập trung vào hạ tầng thanh toán xuyên biên giới và coi sự rõ ràng pháp lý là yếu tố sống còn để mở rộng quy mô.

Áp lực thời gian khắc nghiệt và kịch bản tương lai

Lý do khiến nhiều bên vội vã kêu gọi đoàn kết nằm ở áp lực thời gian chính trị khắc nghiệt. Theo phân tích từ The Verge và CoinDesk, các nhà lập pháp chỉ còn chưa đầy một tháng để giải quyết mọi khúc mắc trước khi Quốc hội Mỹ bước vào guồng quay tranh cử giữa kỳ từ tháng 3/2026. Đây là khoảng thời gian cực kỳ ngắn để hoàn tất các thủ tục phức tạp, bao gồm xem xét lại ngôn ngữ dự luật, chuyển văn bản sang Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện (nơi phụ trách phần hàng hóa), và tổ chức bỏ phiếu toàn thể.

Tình hình càng thêm phức tạp bởi nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa tạm thời do các tranh chấp ngân sách, cùng với thực tế là rất khó để tập hợp đủ 100 thượng nghị sĩ cho một cuộc bỏ phiếu trực tiếp khi mùa bầu cử đến gần.

Nếu dự luật bị trì hoãn sang năm sau, rủi ro còn lớn hơn. Các dự báo chính trị cho thấy Đảng Cộng hòa có thể mất quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội. Điều này tạo cơ hội cho Đảng Dân chủ sửa đổi, làm lại hoặc thậm chí hủy bỏ hoàn toàn CLARITY Act. Seth Hertlein, người phụ trách chính sách toàn cầu của Ledger, đã đặt câu hỏi đầy hoài nghi: “Liệu có còn thời điểm thuận lợi như hiện nay không? Rất khó hình dung”.

Trước bối cảnh đó, ba kịch bản chính đang được cân nhắc:

1. Thỏa hiệp phút chót: Nhà Trắng đang nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận về lợi suất stablecoin có thể chấp nhận được cho cả hai phía. Nếu thành công, điều này có thể đưa Coinbase trở lại và dự luật được thúc đẩy nhanh chóng. Chủ tịch Tim Scott vẫn bày tỏ sự lạc quan thận trọng, cho biết các bên “vẫn đang ngồi lại và làm việc thiện chí”.

2. Sụp đổ hoàn toàn: Nếu bế tắc không thể phá vỡ, Nhà Trắng có thể sẽ rút lại sự ủng hộ để tránh một thất bại công khai. Ngành tiền điện tử Mỹ sẽ quay trở lại tình trạng bất định kéo dài, phụ thuộc vào các hành động chấp pháp từng vụ của SEC.

3. Trì hoãn vô hạn định: Dự luật bị đẩy xuống thứ tự ưu tiên thấp hơn. Sự bất định tiếp tục kìm hãm đầu tư thể chế và khiến Mỹ tụt hậu trong cuộc đua toàn cầu về tài chính sáng tạo.

Hệ lụy rộng hơn: Không chỉ là một dự luật

Kết quả của cuộc khủng hoảng này sẽ định hình tương lai tài chính vượt xa phạm vi của bất kỳ công ty hay dự luật đơn lẻ nào.

Đối với người dùng và nhà đầu tư, sự tiếp tục của môi trường pháp lý không rõ ràng đồng nghĩa với việc thiếu các tiêu chuẩn bảo vệ rõ ràng, rủi ro từ các sản phẩm mới không được kiểm soát và sự thiếu minh bạch trong lưu ký tài sản. Phân tích từ Investopedia chỉ ra rằng sự trì hoãn CLARITY Act đã gây ra biến động mạnh trong ngắn hạn đối với một số tài sản số, phản ánh sự nhạy cảm của thị trường trước những bất ổn pháp lý.

Đối với nền kinh tế Mỹ, đây là vấn đề cạnh tranh toàn cầu. Các công ty fintech và blockchain đang chờ đợi sự rõ ràng để đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn. Việc thiếu khung pháp lý có thể đẩy tài năng, vốn và sự đổi mới sang các khu vực khác như Liên minh Châu Âu với khung quy định MiCA đã hoàn thiện, hoặc các trung tâm mới nổi như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Mỹ có nguy cơ đánh mất vị thế dẫn đầu trong cuộc cách mạng tài chính kỹ thuật số.

Cuộc khủng hoảng của Đạo luật CLARITY là một minh chứng rõ nét rằng con đường từ sự hỗn loạn đến trật tự pháp lý chưa bao giờ là thẳng tắp. Nó cho thấy ngay cả khi có sự đồng thuận về mục tiêu chung, thì cuộc chiến về các chi tiết cụ thể - đặc biệt khi liên quan đến lợi ích kinh tế hàng nghìn tỷ đô la - mới là nơi quyết định thành bại.

Trong khi thời gian sắp cạn kiệt, ngành công nghiệp tiền điện tử Mỹ đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Lựa chọn giữa một “bộ luật chưa hoàn hảo” và “không có luật nào” của Coinbase đã đặt toàn bộ ngành vào một canh bạc lớn. Kết quả sẽ không chỉ quyết định số phận của một dự luật, mà còn định hình viễn cảnh về việc liệu Hoa Kỳ có thể vừa dung hợp được sự đổi mới đột phá vừa duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính truyền thống hay không.