Trung Quốc sẽ nâng tỷ lệ dự trữ ngoại hối bắt buộc để làm chậm tốc độ tăng giá của đồng nhân dân tệ

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ngày 3/11 thông báo sẽ nâng tỷ lệ dự trữ ngoại hối bắt buộc đối với các tổ chức tài chính thêm 2 điểm phần trăm, từ 4% lên 6%, có hiệu lực từ ngày 15/11. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc nâng công cụ này kể từ cuối năm 2021, sau giai đoạn dài sử dụng nó theo chiều ngược lại để hỗ trợ đồng nội tệ khi chịu áp lực suy yếu.

Thông báo được đưa ra khi đồng nhân dân tệ đang giao dịch quanh mức cao nhất trong hơn bốn năm so với đồng USD. Tính từ đầu năm 2026, nhân dân tệ đã tăng hơn 5% và nằm trong nhóm những đồng tiền châu Á có diễn biến mạnh nhất. Riêng trong tháng 10, tỷ giá trung tâm do PBOC công bố được điều chỉnh tăng 213 điểm cơ bản, đưa nhân dân tệ lên mức cao nhất kể từ tháng 2/2023.

Ngay sau thông báo, thị trường phản ứng tức thì. Nhân dân tệ giao dịch tại nước ngoài (offshore) giảm khoảng 0,3% xuống 6,6664 đổi một USD, hướng tới phiên giảm đầu tiên trong gần ba tuần. Tại thị trường trong nước, tỷ giá giao ngay cũng rời khỏi vùng đỉnh bốn năm, xuống quanh 6,6673, trong khi tỷ giá trung tâm được điều chỉnh giảm nhẹ 4 điểm cơ bản xuống 6,7150.

Cơ chế tác động của công cụ này nằm ở nguồn cung USD trong hệ thống ngân hàng. Khi tỷ lệ dự trữ ngoại hối tăng lên, các ngân hàng thương mại buộc phải trích một phần lớn hơn trong lượng ngoại tệ huy động được để gửi tại PBOC, khiến lượng USD có thể sử dụng để cho vay, đầu tư hoặc bán ra thị trường bị thu hẹp. Theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu tiền gửi ngoại tệ chính thức, việc nâng từ 4% lên 6% sẽ rút thêm khoảng 24 tỷ USD khỏi hệ thống tài chính. Trong bối cảnh nguồn cung USD khan hiếm hơn, chi phí nắm giữ đồng bạc xanh tăng tương đối so với nhân dân tệ, qua đó làm giảm bớt động lực bán USD để mua nhân dân tệ trên thị trường trong nước.

Đà tăng của nhân dân tệ trong năm 2026 được xây dựng trên nền tảng thương mại thực chất. Kim ngạch xuất khẩu tháng 9 đạt 447,18 tỷ USD, tăng 36,3% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng nhanh nhất trong bảy tháng, nhờ nhu cầu toàn cầu đối với thiết bị điện tử và chất bán dẫn. Thặng dư thương mại hàng hóa lớn cùng dòng doanh nghiệp chuyển đổi ngoại tệ sang nhân dân tệ đã tạo ra lực cầu thực sự và dai dẳng đối với đồng nội tệ. Dữ liệu từ cơ quan quản lý ngoại hối cho thấy thặng dư kết hối của các ngân hàng, phản ánh quan hệ cung cầu ngoại tệ trong nước, đã duy trì trạng thái dương liên tục kể từ tháng 3/2025, và đồng nhân dân tệ giao ngay đã phục hồi khoảng 10% so với mức đáy trước đó.

Việc nâng tỷ lệ dự trữ ngoại hối lần này đảo ngược quyết định hạ tỷ lệ từ 6% xuống 4% mà PBOC đưa ra vào tháng 9/2023, khi đồng nhân dân tệ chịu áp lực giảm giá và dòng vốn chảy ra ngoài. Trước đó, trong năm 2021, PBOC đã hai lần nâng tỷ lệ này khi đồng nội tệ tăng mạnh, cho thấy công cụ được vận hành linh hoạt theo cả hai chiều tùy theo trạng thái của thị trường ngoại hối.

Giới phân tích nhìn nhận động thái này mang tính chất định hướng nhiều hơn là một cú đảo chiều xu hướng. Chuyên gia Marco Sun của MUFG Trung Quốc mô tả PBOC đang phản ứng trước đà tăng mạnh của nhân dân tệ được thúc đẩy bởi thị trường, và bằng cách hấp thụ một phần thanh khoản USD sẵn có trong hệ thống ngân hàng, cơ quan này tìm cách giảm bớt động lực tăng giá và ngăn chặn sự hình thành của những kỳ vọng một chiều quá mức. Một số nhà phân tích trong nước cũng lưu ý rằng công cụ này giúp tái cân bằng cung cầu ngoại tệ và hạn chế rủi ro “hiệu ứng bầy đàn” có thể đẩy tỷ giá lệch xa khỏi yếu tố cơ bản. Về mặt quy mô, tác động thanh khoản trực tiếp của lần điều chỉnh này được đánh giá là khiêm tốn so với toàn bộ thị trường ngoại hối Trung Quốc, nhưng tín hiệu chính sách mà nó phát đi được giới giao dịch xem trọng hơn bản thân khối lượng 24 tỷ USD bị hút ra khỏi lưu thông.

Nguồn: Reuters