Lạm phát sản xuất Mỹ "cứng đầu", bán lẻ và bất động sản bất ngờ bứt tốc

Bộ dữ liệu kinh tế quan trọng nhất đầu năm 2026 của Mỹ vừa được công bố đã phác họa một bức tranh đầy nghịch lý: áp lực giá cả ở khâu sản xuất vẫn dai dẳng, trong khi sức tiêu dùng và thị trường nhà ở lại bùng nổ bất chấp lãi suất cao, đặt Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Tháng 01/2026 mở đầu bằng loạt dữ liệu kinh tế then chốt, mang đến những tín hiệu phức tạp cho chính sách tiền tệ. Trong khi chỉ số giá sản xuất (PPI) lõi vẫn “cứng đầu” ở mức cao, thì sức mua của người tiêu dùng Mỹ lại thể hiện sức bền đáng kinh ngạc với mức tăng bán lẻ mạnh nhất trong nhiều tháng. Sự phục hồi đồng thời của thị trường bất động sản càng làm sâu sắc thêm bài toán khó cho Fed, khi họ phải cân bằng giữa mục tiêu kìm chế lạm phát và nguy cơ làm nguội lạnh một nền kinh tế vẫn còn quá nóng.

Bức tranh lạm phát nhiều mảng tối

Theo báo cáo chính thức từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá sản xuất (PPI) cuối cùng tháng 11/2025 tăng 0.2% so với tháng trước, phù hợp với kỳ vọng. Tuy nhiên, con số đáng lo ngại nằm ở PPI lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng). Chỉ số này tăng 0.2% theo tháng và đạt mức tăng 3.5% so với cùng kỳ năm ngoái – mức tăng trưởng hàng năm cao nhất kể từ tháng 3/2025.

Phân tích chi tiết cho thấy bức tranh lạm phát không đồng đều. Hơn 80% mức tăng của PPI đến từ nhóm hàng hóa, với giá năng lượng bùng nổ ở mức 4.6%. Cụ thể, giá xăng tăng 10.5%, nhiên liệu diesel số 2 tăng 12.4%, và dầu sưởi tăng 12.6%. Ngược lại, mặt trận dịch vụ lại có dấu hiệu tích cực khi chỉ số giá dịch vụ sản xuất không thay đổi (0.0%), và biên lợi nhuận dịch vụ thương mại (trade services) thậm chí giảm 0.8%.

Điều này củng cố nhận định từ các chuyên gia Bloomberg rằng nhiều doanh nghiệp đang chủ động hấp thụ một phần chi phí từ thuế quan và giá đầu vào, thay vì chuyển toàn bộ sang người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự “cứng đầu” của lạm phát lõi ở mức 3.5% theo năm vẫn là một tín hiệu cảnh báo đỏ, cho thấy áp lực giá cơ bản vẫn chưa được giải quyết triệt để và có nguy cơ lan tỏa sang chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Sức tiêu dùng bất chấp mọi áp lực

Trái ngược với những lo ngại về lạm phát, người tiêu dùng Mỹ dường như vẫn rất hào phóng. Bộ Thương mại Mỹ báo cáo doanh số bán lẻ tháng 11/2025 tăng 0.6%, đạt 735.9 tỷ USD, vượt xa kỳ vọng của thị trường. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 7 và đảo ngược hoàn toàn xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ 0.1% của tháng 10.

Sức mua lan tỏa rộng, với các cửa hàng dụng cụ thể thao, nhạc cụ, sách dẫn đầu với mức tăng 1.9%. Quan trọng hơn, nhóm số liệu kiểm soát (control group) – yếu tố then chốt trong tính toán GDP – cũng tăng trưởng vững chắc 0.4%, củng cố triển vọng tăng trưởng kinh tế quý IV/2025 ở mức cao hơn xu hướng dài hạn.

Bất ngờ lớn hơn đến từ thị trường bất động sản vốn đã trầm lắng suốt thời gian qua. Theo Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ (NAR), doanh số nhà ở cũ tháng 12/2025 đạt tốc độ hàng năm điều chỉnh theo mùa là 4.35 triệu căn, tăng 5.1% so với tháng 11. Đây là mức tăng mạnh nhất trong gần ba năm qua.

Giá nhà trung bình đạt 405,400 USD, chỉ tăng nhẹ 0.4% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng nhỏ nhất trong nhiều tháng, cho thấy áp lực giá đang dịu lại phần nào. Ông Lawrence Yun, kinh tế trưởng NAR, nhận xét sự cải thiện này đến từ việc lãi suất thế chấp giảm và tốc độ tăng giá chậm lại, tạo điều kiện tốt hơn cho người mua.

Các mảnh ghép bổ sung

Bên cạnh những chỉ số chính, một loạt dữ liệu phụ khác hoàn thiện bức tranh kinh tế đa chiều. Tồn kho doanh nghiệp tháng 10/2025 tăng 0.3%, một dấu hiệu tích cực cho đầu tư và tăng trưởng GDP. Về đối ngoại, thâm hụt cán cân vãng lai quý III/2025 đã thu hẹp xuống còn 226.4 tỷ USD, nhờ xuất khẩu dịch vụ tăng mạnh và thâm hụt hàng hóa giảm.

Trong lĩnh vực năng lượng, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo tồn kho dầu thô thương mại tăng 3.4 triệu thùng trong tuần gần đây, nâng tổng tồn kho lên 422.4 triệu thùng. Dù vẫn thấp hơn mức trung bình 5 năm, việc tồn kho tăng liên tục phần nào giúp giữ giá dầu ở mức ổn định, giảm bớt áp lực lạm phát ngoại sinh.

Báo cáo Khảo sát Beige Book của Fed cũng củng cố nhận định về một nền kinh tế vẫn có đà tăng. Tài liệu tổng hợp từ 12 quận cho thấy hoạt động kinh tế “phần lớn tăng lên” trong những tuần gần đây, với việc làm và giá cả tăng vừa phải, cùng chi tiêu tiêu dùng vững vàng.

Fed trước bài toán không lời giải đẹp

Giữa bối cảnh dữ liệu hỗn hợp, các quan chức Fed lên tiếng với giọng điệu cực kỳ thận trọng. Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari thừa nhận nền kinh tế đang “gây nhiễu” và “khó hiểu”, khi vừa thể hiện sức bền bất ngờ lại vừa xuất hiện những điểm yếu tiềm ẩn. Ông nhấn mạnh rằng chính sức mạnh kinh tế hiện tại đang làm phức tạp hóa lập trường về việc cắt giảm lãi suất.

Chủ tịch Fed Atlanta Raphael Bostic thì khẳng định một cách kiên định rằng “lạm phát vẫn ở mức đáng kể trên mục tiêu”, đòi hỏi phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt. Một quan chức khác phát biểu tại Phòng Thương mại Philadelphia bày tỏ “lạc quan thận trọng” cho năm 2026, dự báo lạm phát có thể tiến gần 2% vào cuối năm, nhưng cũng cảnh báo rủi ro từ thị trường lao động đang tăng lên.

Sự thận trọng này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh áp lực chính trị gia tăng. Tổng thống Donald Trump công khai thúc giục Fed giảm lãi suất mạnh tay hơn và ám chỉ về sự ra đi của Chủ tịch Jerome Powell khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5/2026. Thậm chí, một cuộc điều tra hình sự liên bang nhắm vào ông Powell đã được mở ra, mà theo nhận định của chính Chủ tịch Fed, là một “cái cớ” nhằm làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Cánh cửa cắt giảm lãi suất khép dần?

Bộ dữ liệu hỗn hợp này lập tức gây ra những đợn sóng trên thị trường tài chính. Chỉ số S&P 500 ghi nhận hai phiên giảm liên tiếp đầu tiên của năm 2026, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư rằng Fed sẽ phải trì hoãn lộ trình nới lỏng tiền tệ. Lợi suất trái phiếu kho bạc biến động nhẹ và đồng USD giữ vững, nhất quán với kỳ vọng lãi suất cao sẽ được duy trì lâu hơn.

Tổng hợp mọi diễn biến, hầu hết các nhà kinh tế và nhà quan sát thị trường đều cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong phạm vi 3.50% - 3.75% tại cuộc họp chính sách vào cuối tháng 01/2026. Bất chấp sức mạnh của nền kinh tế và thị trường lao động, ưu tiên số một của Fed vẫn là đảm bảo lạm phát quay trở về mục tiêu 2% một cách bền vững.

Hành trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn và một lập trường độc lập vững vàng. Fed đang phải đi trên một sợi dây mỏng manh: một bên là nguy cơ thắt chặt không đủ mạnh khiến lạm phát bám trụ lâu hơn, một bên là nguy cơ thắt chặt quá mức làm đứt gãy đà phục hồi của thị trường bất động sản và kéo lùi sức tiêu dùng. Bài toán năm 2026 của Fed, vì thế, không chỉ là về các con số kinh tế vĩ mô, mà còn là một phép thử cho tính độc lập và uy tín của thể chế tiền tệ mạnh nhất thế giới.