Lời nói đầu:Phân tích Wintermute: Cú sốc thanh lý 19 tỷ USD 10/10/2025 khiến nhà đầu tư bán lẻ đổ xô về Bitcoin & Ethereum, kết thúc kỷ nguyên altcoin. Thị trường crypto phục hồi mạnh, vốn hóa đạt 3.34 nghìn tỷ USD đầu 2026. Tổng hợp chuyên sâu từ WikiFX.
Sau cú sốc thanh lý khủng khiếp nhất lịch sử, hành vi nhà đầu tư bán lẻ đã thay đổi vĩnh viễn: từ những kẻ săn mồi altcoin, họ trở thành những người tìm kiếm sự an toàn trong Bitcoin và Ethereum. Đây chính là câu chuyện thống trị thị trường tiền điện tử đầu năm 2026.

Năm 2025 sẽ còn được nhớ đến trong lịch sử tiền điện tử như một năm của những cú sốc mang tính bước ngoặt. Trong đó, sự kiện ngày 10 tháng 10 năm 2025 đã vượt ra khỏi phạm vi một đợt điều chỉnh thông thường để trở thành chất xúc tác định hình lại toàn bộ tâm lý và dòng tiền trên thị trường.
Theo ước tính từ các tổ chức phân tích độc lập uy tín như FTI Consulting và Risk.net, có tới gần 19 tỷ USD vị thế đòn bẩy đã bị xóa sổ chỉ trong vòng 24 giờ. Hậu quả trực tiếp là một làn sóng hoảng loạn lan rộng, nhưng hệ quả sâu xa và lâu dài hơn mới là điều đáng nói: nó đã buộc cộng đồng nhà đầu tư bán lẻ phải thực hiện một cuộc “đại thoái vốn” khỏi các tài sản rủi ro và thực hiện một bước chuyển dịch chiến lược mang tính lịch sử trở về với hai trụ cột của thị trường là Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH).
Báo cáo thường niên “Thị trường OTC Tài sản Kỹ thuật số 2025” từ Wintermute – một trong những công ty tạo lập thị trường và cung cấp thanh khoản hàng đầu toàn cầu – vừa được công bố đã cung cấp một cái nhìn xác thực và chi tiết về sự chuyển hướng ngoạn mục này.
Báo cáo khẳng định, sự kiện tháng 10/2025 chính là “một điểm uốn rõ rệt”, một bước ngoặt đẩy nhanh quá trình luân chuyển vốn của nhà đầu tư bán lẻ trở về với các tài sản chủ chốt. Điều này đánh dấu sự kết thúc của một xu hướng đã tồn tại từ đầu những năm 2020, đặc biệt là từ năm 2022, khi nhà đầu tư bán lẻ liên tục là những người bán ròng Bitcoin và Ethereum để dịch chuyển vốn sang các altcoin với kỳ vọng thu về lợi nhuận đột phá từ những câu chuyện công nghệ mới.
Dữ liệu từ Wintermute cho thấy một nghịch lý thú vị: ngay tại thời điểm trước khi thảm họa thanh lý ập đến, các nhà đầu tư bán lẻ vẫn đang trong quá trình chủ động giảm dần vị thế tiếp xúc với BTC và ETH. Tuy nhiên, ngay sau khi cơn địa chấn 19 tỷ USD quét qua thị trường, hành vi của họ đã thay đổi một cách chóng mặt. Thay vì tiếp tục cuộc truy tìm những “viên ngọc thô” tiềm năng, họ quay đầu, tìm về những “pháo đài” vững chãi nhất.
Động thái này, theo phân tích sắc sảo của Wintermute, là biểu hiện rõ ràng của “tư thế phòng thủ ngay lập tức sau cú sốc thanh lý và những lo ngại gia tăng về hiệu ứng lây lan cũng như một thị trường gấu sắp kéo đến”. Nỗi ám ảnh về một đợt sụt giảm sâu và rộng hơn đã hoàn toàn lấn át mọi khát vọng đầu cơ.

Sự dịch chuyển này diễn ra với một tốc độ và cường độ đáng kinh ngạc. Đến cuối năm 2025, vị thế và chiến lược đầu tư của nhóm bán lẻ đã hội tụ một cách đáng kể với các định chế tài chính lớn. Cả hai nhóm giờ đây cùng “ưu tiên tính thanh khoản và khả năng phục hồi thay vì mạo hiểm ở những tài sản ngoại vi”. Điều này vẽ nên một bức tranh mới: sự phân hóa rõ rệt giữa “tài sản trú ẩn” có tính thanh khoản cao và “tài sản đầu cơ” rủi ro lớn đã trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.
Sự sụp đổ của giấc mơ Altcoin Season và những “câu chuyện” chóng tàn
Hệ quả tất yếu và trực tiếp nhất của cuộc đại di cư vốn này chính là cái chết yểu của bất kỳ kỳ vọng nào về một mùa altcoin season thực sự trong chu kỳ 2025. Wintermute nhận định thẳng thắn rằng altcoin đã “thể hiện kém một cách đáng kể” so với các đồng tiền lớn. Điều đáng chú ý không nằm ở sự thiếu vắng các “narrative”, tức câu chuyện thúc đẩy thị trường. Ngược lại, các chủ đề như Memecoin, Trí tuệ Nhân tạo (AI), hay các giải pháp Layer-2 vẫn liên tục được khơi dậy, nhưng chúng “thất bại trong việc duy trì sức hút và đà tăng trưởng”.
Một chỉ số định lượng rõ ràng nhất phản ánh sự thiếu niềm tin và sức bền này chính là thời gian trung bình của các đợt tăng giá altcoin. Năm 2025, một đợt rally của altcoin chỉ duy trì được trung bình khoảng 19 ngày, một con số sụt giảm thê thảo so với mức khoảng 60 ngày của năm 2024.
Khi so sánh với giai đoạn 2022-2024 – thời kỳ các đợt bứt phá thường kéo dài từ 45 đến 60 ngày và được nuôi dưỡng bởi những câu chuyện có sức lan tỏa bền vững – thì sự tương phản càng thêm rõ nét. Wintermute nhận định đây là dấu hiệu không thể chối cãi của một thị trường “đang cho thấy những dấu hiệu rõ ràng của sự suy kiệt”, nơi áp lực bán luôn hiện hữu và đè nặng lên bất kỳ đà tăng nào.
Hậu quả là các đợt tăng giá này “cảm giác như những giao dịch mang tính chiến thuật ngắn hạn hơn là những xu hướng với niềm tin cao”. Nhà đầu tư mất kiên nhẫn, sẵn sàng chốt lời nhanh chóng, khiến mọi đà tăng đều trở nên mong manh.

Nhận định này cũng được củng cố bởi các phân tích từ The Block và Bloomberg. Họ đồng tình rằng thanh khoản đang ngày càng tập trung mạnh mẽ vào Bitcoin, Ethereum và một số ít đồng tiền lớn khác, trong khi dòng vốn rút khỏi altcoin ước tính lên tới hàng chục tỷ USD.
Thậm chí, Wintermute còn đưa ra một cảnh báo sâu sắc: kỷ nguyên của những đợt bùng nổ altcoin rộng khắp có thể đã chính thức khép lại, nhường chỗ cho một thời đại mới nơi các tổ chức chi phối và ưu tiên tuyệt đối các tài sản có nền tảng vững chắc, cơ sở người dùng rộng lớn và tính thanh khoản vượt trội.
2026: Gạt bỏ nỗi sợ, đón nhận tín hiệu “Risk-on”
Bước sang ngưỡng cửa năm 2026, bầu không khí trên thị trường đã có sự thay đổi rõ rệt. Những nỗi sợ hãi ám ảnh từ cú sốc tháng 10 dường như đang dần được đẩy lùi vào quá khứ, nhường chỗ cho một sự tự tin thận trọng nhưng đầy triển vọng.
Matt Hougan, Giám đốc Đầu tư của Bitwise – một trong những quỹ quản lý tài sản tiền điện tử lớn và có ảnh hưởng nhất – đã đúc kết tinh thần này một cách chính xác: “Một trong những lý do tôi nghĩ rằng thị trường đã hồi phục mạnh mẽ để bắt đầu năm nay chính là các nhà đầu tư đã đặt ngày 10/10 vào gương chiếu hậu.” Theo ông, sự kiện đó giờ đây được nhìn nhận như một cú sốc cần thiết để thanh lọc hệ thống, một bài học đắt giá đã qua, từ đó mở đường cho một đà tăng lành mạnh hơn dựa trên nền tảng vững chắc.
Biểu hiện rõ ràng nhất của sự hồi sinh này nằm ở con số tổng vốn hóa thị trường toàn cầu. Dữ liệu cập nhật từ CoinGecko – trang theo dõi thị trường hàng đầu – cho thấy tổng vốn hóa thị trường tiền điện tử đã chạm mốc cao nhất kể từ đầu năm, đạt 3.34 nghìn tỷ USD. Con số này phản ánh mức tăng trưởng khoảng 10%, tương đương với 300 tỷ USD giá trị được bơm vào thị trường chỉ tính riêng từ ngày 1 tháng 1 năm 2026.
Điều đáng nói là đà tăng này được dẫn dắt chủ yếu bởi sức mạnh của Bitcoin và Ethereum, một lần nữa khẳng định xu hướng dòng tiền ưu tiên các tài sản chủ lực mà Wintermute đã chỉ ra.
Sự lạc quan không chỉ dừng lại ở Bitwise. VanEck, gã khổng lồ trong lĩnh vực quản lý tài sản với danh mục ETF tiền điện tử nổi tiếng, cũng đưa ra triển vọng tích cực cho quý I/2026. Trong một báo cáo gần đây, họ nhấn mạnh rằng sự rõ ràng hơn trong chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn và khung pháp lý dần được hoàn thiện tại nhiều khu vực đang tạo ra một môi trường “mạo hiểm” (risk-on) lý tưởng cho các tài sản có rủi ro cao như tiền điện tử.
VanEck phân tích rằng khi các nhà đầu tư có tầm nhìn rõ ràng hơn về lộ trình lạm phát, lãi suất và các quy định quản lý, họ sẽ sẵn sàng chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn. Điều kiện này đặc biệt có lợi cho Bitcoin và Ethereum, nhất là trong bối cảnh các quỹ ETF liên tiếp thu hút dòng vốn tổ chức một cách ổn định.
Kết thúc chu kỳ cũ, mở ra “thập kỷ mài giũa”
Tuy nhiên, thị trường tiền điện tử vẫn chưa thể hoàn toàn thoát khỏi bóng dáng của năm 2025. Một số phân tích thận trọng từ CoinDesk và các nguồn độc lập khác chỉ ra rằng đà phục hồi hiện tại vẫn còn mang tính mong manh và phụ thuộc nhiều vào việc thị trường tránh lặp lại những sự kiện thanh lý đột biến tương tự.
Dù vậy, xu hướng chủ đạo vẫn nghiêng về phía tích cực: Bitcoin và Ethereum tiếp tục đóng vai trò đầu tàu không thể tranh cãi, trong khi altcoin vẫn đang vật lộn để tìm kiếm động lực tăng trưởng thực sự, bền vững, vượt ra khỏi những đợt sóng ngắn ngủi.
Wintermute, trong phần kết luận đầy táo bạo của báo cáo, đã đưa ra một dự báo mang tầm vóc lớn: mô hình chu kỳ bốn năm truyền thống của Bitcoin – vốn từ lâu được coi như “kinh thánh” của thị trường – có thể đã bắt đầu lỗi thời. Thay vào đó, thị trường đang tiến vào một giai đoạn mới mà họ gọi là “thập kỷ mài giũa” (ten-year grind). Trong giai đoạn này, sự chi phối của các nhà đầu tư tổ chức sẽ ngày càng lớn, tính chuyên nghiệp được nâng cao, và thanh khoản sẽ tiếp tục được tập trung cực độ vào những tài sản có nền tảng vững chắc nhất. Sự biến động có thể giảm bớt, nhưng cuộc chơi sẽ khắc nghiệt hơn đối với những dự án không có giá trị thực và cộng đồng bền vững.
Tóm lại, thông qua phân tích từ WikiFX dựa trên báo cáo của Wintermute, có thể thấy sự kiện tháng 10/2025 không đơn thuần là một cú sốc về giá cả mà đã hoạt động như một chất xúc tác mạnh mẽ, định hình lại cấu trúc và tâm lý thị trường tiền điện tử. Nhà đầu tư bán lẻ, từ những người tiên phong mạo hiểm nơi biên giới của altcoin, đã có một bài học đắt giá về tầm quan trọng của tính thanh khoản và khả năng phục hồi. Họ giờ đây hành xử thận trọng và có phần chuyên nghiệp hơn, hội tụ cùng dòng chảy của các định chế lớn.
Bước vào năm 2026 với tổng vốn hóa 3.34 nghìn tỷ USD, cùng những tín hiệu lạc quan được củng cố bởi nhận định từ các tổ chức hàng đầu như Bitwise và VanEck, thị trường đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: giai đoạn phục hồi dựa trên nền tảng vững chắc đã bắt đầu. Dù những rủi ro vẫn luôn tồn tại, đây có thể là thời điểm mà sự thận trọng được chắt lọc từ kinh nghiệm đau thương, kết hợp với những cơ hội từ các tài sản chủ lực, sẽ mang lại thành quả xứng đáng nhất cho những nhà đầu tư kiên nhẫn, có tầm nhìn và thực sự thấu hiểu những xu hướng cốt lõi đang định hình tương lai của ngành công nghiệp tiền điện tử.