Elon Musk báo động nguy cơ vỡ nợ toàn cầu, Bitcoin chịu "sức ép kép" từ AI và Fed

Elon Musk vừa đồng tình với một nhận định cho rằng nền kinh tế thế giới đang đứng trước nguy cơ phá sản toàn cầu nếu không có đột phá về công nghệ. Động thái này xuất hiện đúng thời điểm thị trường tiền số trải qua những phiên rung lắc dữ dội, phản ánh thế giằng co giữa kỳ vọng dài hạn và áp lực vĩ mô trước mắt.

Cảnh báo bắt đầu lan truyền trên mạng xã hội sau khi Musk chia sẻ nhận định từ Brivael Le Pogam, Giám đốc điều hành công ty trí tuệ nhân tạo Argil. Le Pogam vạch ra hai kịch bản duy nhất cho thế giới: hoặc vỡ nợ toàn cầu do chi phí lãi vay đè bẹp ngân sách, hoặc năng suất từ AI và robot phải tăng vọt để bù đắp gánh nặng nợ nần. Tỷ phú giàu nhất thế giới phản hồi ngắn gọn: “Chính xác”.

Cơ sở cho nhận định này đến từ số liệu của Viện Tài chính Quốc tế (IIF). Tổng nợ toàn cầu đã tăng thêm hơn 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm 2026, chính thức chạm mức kỷ lục 365.500 tỷ USD vào cuối quý II, với phần lớn động lực đến từ hoạt động vay nợ của các thị trường mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc và Mỹ. Riêng tại Mỹ, nợ công đã vượt mốc 40.000 tỷ USD. Chính phủ Mỹ chi 963 tỷ USD chỉ để trả lãi trong 10 tháng đầu năm tài khóa 2026, tương đương khoảng 3 tỷ USD mỗi ngày, mức tăng 14% so với cùng kỳ năm trước, trong khi thâm hụt ngân sách liên bang chạm gần 2.000 tỷ USD. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã kêu gọi các quốc gia hành động khẩn cấp để tránh vòng xoáy nợ nần.

Giữa bối cảnh bất ổn về tiền pháp định, quan điểm đầu tư của Musk ngày càng rõ ràng. Ông từng tuyên bố năng lượng chính là “đồng tiền thực sự”, với lập luận rằng chính phủ có thể in thêm tiền nhưng không ai có thể làm giả năng lượng. Tesla hiện nắm giữ 11.509 BTC, trong khi SpaceX sở hữu 18.712 BTC, nâng tổng cộng lên 30.221 BTC, trị giá khoảng 2,5 tỷ USD. Thị trường cũng đồn đoán về khả năng hai công ty sáp nhập, qua đó tạo ra một thực thể sở hữu kho bạc tiền số thuộc nhóm quy mô lớn hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, Bitcoin vẫn chưa thể tách rời khỏi diễn biến của thị trường tài chính truyền thống. Báo cáo từ CoinShares cho thấy đồng tiền số lớn nhất thế giới giảm hơn 5% ngay sau khi cơn sốt cổ phiếu AI chững lại. Chỉ số Nasdaq mất 5,5%, nhóm bán dẫn giảm 12%, kéo theo làn sóng thanh lý hơn 1 tỷ USD các vị thế đòn bẩy trên thị trường tiền mã hóa. Nguyên nhân nằm ở việc nhiều doanh nghiệp khai thác Bitcoin đã chuyển hướng sang cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu AI. Khi định giá các tập đoàn trí tuệ nhân tạo bị điều chỉnh, các thợ đào lập tức chịu vạ lây, kéo theo tâm lý tiêu cực bao trùm toàn thị trường. Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ cũng ghi nhận dòng tiền rút ròng 679 triệu USD trong tuần, trong đó riêng một ngày thứ Tư chứng kiến 485 triệu USD rời đi, mức cao nhất kể từ tháng 6.

Rào cản lớn nhất đối với đà bứt phá của tiền số lúc này đến từ chính sách tiền tệ của Fed. Báo cáo việc làm tháng 10 cho thấy nền kinh tế Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm, vượt xa mức dự báo chỉ 59.000 đến 65.000 của giới phân tích, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1% từ mức 4,2% của tháng trước. Các mảng dịch vụ chuyên môn, y tế và vận tải đều ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh. Thị trường lao động vững vàng đồng nghĩa Fed có thêm lý do duy trì lập trường cứng rắn để kiểm soát lạm phát, thay vì sớm hạ lãi suất. Môi trường lợi suất thực cao và thanh khoản USD thắt chặt tiếp tục là áp lực trực tiếp kìm chân các kênh tài sản rủi ro như Bitcoin.

Giới phân tích tại CoinShares nhận định, dù các khuôn khổ pháp lý tại Mỹ vẫn đang từng bước định hình sau cuộc bầu cử, diễn biến của tiền số trong ngắn hạn vẫn chịu sự chi phối chặt chẽ từ dòng tiền lớn và các quyết sách lãi suất của Fed. Trong bối cảnh nợ công toàn cầu đã vượt 365.000 tỷ USD và nợ Mỹ chạm 40.000 tỷ USD, câu hỏi không còn là liệu một cuộc điều chỉnh có xảy ra hay không, mà là nó sẽ diễn ra theo kịch bản nào trong hai kịch bản mà Musk đã đồng tình: một cuộc vỡ nợ toàn cầu đau đớn, hay một cú nhảy vọt về năng suất nhờ AI và robot đủ nhanh để bù đắp gánh nặng nợ nần trước khi quá muộn.

Nguồn: Dân trí