AI giải bài toán Thiên niên kỷ, chuyên gia cảnh báo nguy cơ với Internet và tiền mã hóa

Mục lục

01

Đột phá toán học chưa từng có

02

Nguy cơ với tiền mã hóa, Internet

Đột phá toán học chưa từng có

Ngày 8/9/2026, OpenAI thông báo khoảng 10.000 tác nhân AI đã giải được bài toán Navier-Stokes về sự tồn tại và tính trơn của nghiệm, vấn đề tồn tại suốt 90 năm và thuộc nhóm bảy Bài toán Thiên niên kỷ với giải thưởng 1 triệu USD từ Viện Toán học Clay. Các tác nhân AI làm việc song song, trao đổi 2,7 triệu tin nhắn và tiêu thụ khoảng 130 tỷ token đầu ra trước khi tìm ra lời giải vào ngày 5/9. Quá trình kiểm chứng hình thức bằng Lean mất thêm 17 giờ. Chi phí tính toán ước tính từ 10 triệu đến 22,5 triệu USD. OpenAI cho biết sẽ không nhận tiền thưởng. Công trình dài 166 trang mô tả một cấu trúc xoáy co vào và kéo giãn theo trục, trong đó vận tốc chất lỏng tăng vô hạn trong thời gian hữu hạn nhưng tổng năng lượng vẫn ở mức hữu hạn. Kết quả này có ý nghĩa thực tiễn lớn khi phương trình Navier-Stokes được dùng để thiết kế cánh máy bay, dự báo thời tiết và mô phỏng dòng máu.

Tuy nhiên, công bố này vấp phải tranh cãi gay gắt. Giáo sư Tristan Buckmaster từ Đại học New York cáo buộc OpenAI đã sử dụng hướng nghiên cứu từ công trình chưa công bố của ông. Ông và cộng sự từng nạp bản thảo vào Codex, công cụ lập trình của OpenAI, trong nhiều tháng trước đó. OpenAI phủ nhận việc truy cập dữ liệu người dùng nhưng không loại trừ khả năng mô hình đã được huấn luyện trên các phiên làm việc đó.

Nguy cơ với tiền mã hóa, Internet

Chưa đầy một tháng sau, ngày 7/10, OpenAI công bố 722 bài nghiên cứu toán học trên GitHub, được tạo bởi một mô hình nội bộ chưa phát hành, bao trùm 372 nhóm vấn đề. Mô hình thử nghiệm khoảng 4.000 bài toán, với mỗi kết quả tiêu tốn năng lượng tương đương khoảng ba giờ suy luận của ChatGPT Pro. Một số kết quả gây chú ý như thu hẹp đáp án bài toán tô màu mặt phẳng từ khoảng 4 đến 7 xuống còn 6 hoặc 7, và tuyên bố về giới hạn vùng không điểm của hàm zeta Riemann. Nhà khoa học máy tính Scott Aaronson gọi hiện tượng này là “Mathocalypse” và đánh giá đây là “một trong những ngày trọng đại nhất trong lịch sử toán học”.

Song song với triển vọng khoa học, giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ đối với hệ thống mật mã bảo vệ Internet. Giáo sư Matthew Green từ Đại học Johns Hopkins cho rằng nhân loại có thể mất mật mã khóa công khai. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy các khám phá của OpenAI đã tạo ra công cụ phá vỡ hệ thống mã hóa, nhưng lo ngại chính nằm ở tốc độ AI rút ngắn thời gian tìm kiếm đột phá.

Ngày 7/10, nhà nghiên cứu Justin Drake của Quỹ Ethereum kêu gọi ngành blockchain chuẩn bị cho “chế độ boong-ke”. Ông cảnh báo thuật toán chữ ký số đường cong elliptic (ECDSA) bảo vệ ví Bitcoin và Ethereum có thể bị phá vỡ “trong vài tháng, không phải vài năm”. Khoảng 604 triệu BTC, tương đương 30,2% lượng cung lưu hành, đã để lộ khóa công khai trên chuỗi. Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin cũng cảnh báo AI có thể đe dọa tiền mã hóa lớn hơn máy tính lượng tử, đồng thời khuyến nghị người dùng lưu trữ tài sản tại địa chỉ ví chưa từng giao dịch, nhưng cảnh báo không nên di chuyển tài sản vội vàng vì lỗi cấu hình có thể gây thiệt hại lớn hơn cả hack.

Vấn đề kiểm chứng cũng được đặt ra. Chỉ khoảng 42% trong số 722 bài đã được xác minh hình thức bằng Lean, phần còn lại vẫn có thể chứa lỗi. Giáo sư Valerio Capraro từ Đại học Milan nhấn mạnh việc công bố chưa đồng nghĩa với xác nhận khoa học. Như Independent nhận định, nếu tiến bộ toán học diễn ra nhanh hơn khả năng kiểm chứng của con người, tác động của AI có thể lan rộng tới những nền tảng công nghệ thiết yếu của đời sống hiện đại.

Nguồn: daibieunhandan