Tin tức tổng hợp 04/05/2026: JPY tiếp tục rơi thẳng đứng giữa nghi vấn can thiệp đợt 2

Chưa đầy một tuần sau khi giới chức Nhật Bản được cho là đã chi hàng chục tỷ đô la để cứu đồng Yên khỏi đà lao dốc không phanh, thị trường tiền tệ toàn cầu hôm nay tiếp tục chứng kiến một cú sốc thứ hai còn dữ dội hơn. Trong phiên giao dịch châu Á sáng thứ Hai, tỷ giá USD/JPY bất ngờ rơi thẳng đứng, xuyên thủng mốc 156 và chạm vào vùng giá thấp nhất trong hơn hai tuần. Sự kiện này lập tức làm dấy lên đồn đoán về một cuộc can thiệp mới từ Bộ Tài chính Nhật Bản, chỉ vài ngày sau cú bẻ lái lịch sử vào ngày 30/04 đã kéo đồng tiền này khỏi bờ vực 160.

Trong lúc giới đầu tư còn chưa kịp định thần với cơn địa chấn từ xứ sở mặt trời mọc, một diễn biến khác có tầm vóc địa chính trị toàn cầu đã nhanh chóng chiếm trọn tâm điểm. Tổng thống Mỹ Donald Trump, trên mạng xã hội Truth Social, đã chính thức công bố “Dự án Tự do” (Project Freedom), theo đó Hải quân Mỹ sẽ dẫn đường cho các tàu thuyền trung lập bị mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz an toàn. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và phương Tây leo thang nghiêm trọng, được đánh dấu bằng một vụ tấn công có chủ đích nhằm vào tàu chở dầu thương mại ngay tại khu vực cửa ngõ dầu mỏ của thế giới.

Sự đan xen giữa một cuộc can thiệp tiền tệ bất ngờ và một cuộc khủng hoảng địa chính trị đang hiện hữu đã tạo ra một phiên giao dịch đầu tuần với đầy những cung bậc cảm xúc trái chiều, đẩy các tài sản từ dầu thô, vàng cho đến chứng khoán di chuyển theo những quỹ đạo khó lường.

Cú đấm thép thứ hai từ Tokyo

Trước khi câu chuyện về Hormuz phủ bóng, thị trường châu Á mở cửa trong trạng thái bàng hoàng bởi diễn biến của đồng Yên. Các dữ liệu từ nền tảng giao dịch cho thấy USD/JPY đã giảm mạnh từ trên mốc 160 xuống dưới 156 chỉ trong vài phút giao dịch, một biến động về tốc độ và biên độ hoàn toàn tương đồng với động thái can thiệp bơm tiền mua Yên vào ngày 30/04 trước đó. Các chuyên gia từ Barclays ước tính rằng đợt can thiệp thứ hai này có thể tiêu tốn thêm vài chục tỷ đô la từ kho dự trữ ngoại hối của Nhật Bản, nối tiếp con số khoảng 35 tỷ USD đã được chi ra trong lần đầu tiên.

Những tính toán chi tiết hơn từ Goldman Sachs càng làm sáng tỏ bức tranh về sức mạnh và chiến lược của Tokyo. Trong một báo cáo công bố cuối tuần qua, nhà kinh tế Yuriko Tanaka của ngân hàng Phố Wall này ước tính rằng riêng trong lần can thiệp ngày thứ Năm tuần trước, giới chức Nhật Bản có thể đã chi ra khoảng 5 nghìn tỷ yên, tương đương 31,3 tỷ đô la Mỹ, để đẩy lùi tỷ giá khỏi vùng nguy hiểm. Đây là lần đầu tiên Bộ Tài chính Nhật Bản phải hành động kể từ tháng 7 năm 2024, cũng là thời điểm đồng Yên vượt qua mốc 160.

Đáng chú ý, Goldman Sachs nhận định rằng với nguồn dự trữ ngoại hối khổng lồ hiện có, Nhật Bản còn đủ hỏa lực để thực hiện tới 30 lần can thiệp với quy mô tương tự. Tuy nhiên, các nhà phân tích của Goldman Sachs cũng tin rằng giới chức sẽ không tiêu xài phung phí nguồn lực hữu hạn này; thay vào đó, họ sẽ bảo toàn dự trữ và thận trọng lựa chọn những thời điểm đồng Yên suy yếu nhanh và mạnh nhất để tung đòn, nhằm tối đa hóa hiệu quả của mỗi đồng đô la can thiệp. Việc lần can thiệp đầu tiên diễn ra ngay khi đồng Yên vừa chạm 160, dù biến động thị trường lúc đó chưa ở mức cực đoan, cho thấy các nhà hoạch định chính sách coi đây chính là “phòng tuyến” không thể khoan nhượng.

Tuy nhiên, điều khiến các nhà giao dịch lo ngại không chỉ là quy mô. Barclays, trong một nhận định được các hãng tin tài chính trích dẫn rộng rãi, đã cảnh báo rằng bất kỳ sự phục hồi nào của đồng Yên từ can thiệp cũng chỉ mang tính tạm thời. Việc Tokyo đơn phương hành động không thể xóa bỏ được gốc rễ của vấn đề, đó là sự chênh lệch lãi suất khổng lồ giữa Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Chi phí năng lượng cao và kỳ vọng rằng khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản sẽ không sớm được thu hẹp tiếp tục gây áp lực nặng nề lên đồng nội tệ Nhật. Chừng nào BOJ còn chưa thực sự quyết liệt thắt chặt chính sách, dòng tiền carry trade sẽ vẫn tìm cách đẩy đồng Yên trở lại quỹ đạo suy yếu.

Hormuz bên bờ vực

Trong lúc đồng Yên chiếm lĩnh các bảng điện giao dịch, ngòi nổ tại Trung Đông đang âm ỉ cháy. Tuyên bố của ông Trump về việc Mỹ sẽ “hướng dẫn các tàu trung lập” ra khỏi khu vực nguy hiểm ban đầu được thị trường đón nhận một cách thận trọng. Tuy nhiên, chỉ ít giờ sau, Cơ quan Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) xác nhận một tàu chở dầu đã báo cáo bị tấn công bởi “các vật thể không xác định” khi đang di chuyển qua khu vực Hormuz. Thông tin này ngay lập tức biến một phát biểu chính trị thành một cuộc khủng hoảng an ninh hàng hải thực thụ, phơi bày mức độ rủi ro mà không một tuyên bố hộ tống nào có thể ngay lập tức hóa giải.

Phản ứng từ Tehran cũng tức thì và cứng rắn không kém. Ông Azizi, một phó tổng thống Iran, tuyên bố rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào “thực tế mới” tại khu vực Hormuz đều sẽ bị coi là hành vi gây hấn và sẽ phải nhận đòn đáp trả thích đáng. Không khí đối đầu càng trở nên nóng bỏng khi một số nguồn tin từ truyền thông Mỹ đề cập đến khả năng Iran sử dụng các chiến thuật phi đối xứng, như “cá heo cảm tử”, để nhắm vào tàu chiến và tàu thương mại của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, cách tiếp cận của Lầu Năm Góc được hé lộ là vô cùng thận trọng. Các báo cáo từ WSJ và Avios chỉ ra rằng Hải quân Mỹ sẽ chỉ “theo sát” các đoàn tàu vận tải chứ không thực hiện hộ tống trực tiếp. Sự phân biệt mong manh giữa hai khái niệm quân sự này ngay lập tức khiến giá dầu thô quay đầu giảm, xóa bỏ một phần mức tăng có được từ đầu phiên, do thị trường nhận định nguy cơ về một cuộc đối đầu quân sự nảy lửa giữa hai nước đã được giảm bớt.

Dẫu vậy, những cuộc không kích bằng máy bay không người lái nhằm vào các tòa nhà ở Moscow, với xác nhận từ thị trưởng thành phố là không gây thương vong, càng làm dày thêm bức tranh bất ổn toàn cầu khi chiến sự dường như đang len lỏi vào từng ngóc ngách của các cường quốc.

Áp lực kép lên ngân hàng trung ương toàn cầu

Dưới sức ép từ giá năng lượng và bất ổn địa chính trị, các nhà hoạch định chính sách trên khắp thế giới đang đứng trước những ngã rẽ khó khăn chưa từng có. Tại châu Âu, quan chức ECB Stournaras lên tiếng yêu cầu một phản ứng chính sách mạnh mẽ nếu tình trạng lạm phát chệch hướng kéo dài, trong khi đồng nghiệp Pierre Wunsch của ông cảnh báo rằng châu Âu đang “ngây thơ” khi cứ mãi bám víu vào các mô hình kinh tế cũ. Thực tế đó được phơi bày rõ ràng qua số liệu doanh số máy bơm nhiệt tại khu vực này tăng vọt, khi người dân vật lộn với hóa đơn nhiên liệu hóa thạch leo thang trong lúc nguồn cung khí đốt và dầu mỏ từ Trung Đông bị đe dọa.

Ở bên kia bán cầu, khu vực châu Á Thái Bình Dương cũng trong trạng thái “cân não” trước các quyết định lãi suất. Tại Úc, đồng AUD chạm mức 0,72 đô la Mỹ trước khi đà tăng chững lại khi thị trường phản ánh đầy đủ kỳ vọng Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào ngày mai. Cảnh báo từ Ngân hàng Commonwealth Bank (CBA) cho thấy đây sẽ là một cuộc bỏ phiếu sít sao, bởi những rủi ro từ cuộc chiến Iran có thể làm lu mờ mọi tính toán về lạm phát trong nước.

Làn sóng diều hâu cũng lan đến Hàn Quốc, nơi một phó thống đốc Ngân hàng Trung ương tuyên bố đã đến lúc phải xem xét tăng lãi suất, ngay cả khi chứng khoán nước này liên tục phá đỉnh lịch sử nhờ vào cơn sốt bán dẫn. Ngược lại, tại New Zealand, quan chức Ngân hàng Dự trữ Gai đã trấn an thị trường rằng cú sốc Hormuz không tự động đồng nghĩa với một lập trường thắt chặt tiền tệ, một phát biểu giúp đồng NZD ổn định sắc xanh.

Dịch vụ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc (NPS), quỹ hưu trí lớn thứ tư thế giới, đã chính thức dỡ bỏ trần phòng hộ ngoại hối 15% vào tháng Tư vừa qua. Động thái này cho phép NPS tung sức nặng lớn hơn ra thị trường ngoại hối đúng lúc đồng Won vừa chạm đáy 17 năm so với đồng bạc xanh vào cuối tháng Ba. Với khoảng 886 nghìn tỷ won tài sản ở nước ngoài, phần lớn bằng đô la Mỹ, mỗi lần NPS kích hoạt phòng hộ, các ngân hàng đối tác lập tức bán ra lượng lớn đô la trên thị trường nội địa, qua đó ghìm cương đà mất giá của đồng Won. Dù Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc từng tuyên bố không có ý định biến NPS thành công cụ bảo vệ tiền tệ, quy mô quá lớn của quỹ này, với tài sản nước ngoài đã vượt qua dự trữ ngoại hối chính thức của Ngân hàng Trung ương, khiến mọi động thái của nó đều trở thành biến số vĩ mô không thể xem nhẹ.

Tâm điểm của cuộc tranh luận chính sách toàn cầu vẫn nằm ở Washington. Dữ liệu lạm phát gần đây, được Chủ tịch FED Chicago Austan Goolsbee mô tả là “tin xấu”, kết hợp với cảnh báo từ Chủ tịch FED Minneapolis Neel Kashkari rằng cuộc chiến Iran gây ra rủi ro kinh tế đáng kể và hạn chế khả năng nới lỏng chính sách, đã dập tắt hy vọng FED sẽ sớm quay đầu cắt giảm lãi suất. Lửa còn được đổ thêm dầu khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent bày tỏ sự lạc quan về khả năng ông Kevin Warsh, một người được cho là muốn có thêm nhiều ý kiến bất đồng và tranh luận công khai hơn, sẽ lãnh đạo FED. Quan điểm này báo hiệu một tương lai nơi các quyết định của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới có thể trở nên hỗn loạn và khó dự đoán hơn, đúng vào thời điểm sự bất đồng trong nội bộ cơ quan này đang gia tăng.

Một sự kiện quan trọng khác sẽ diễn ra vào thứ Tư tuần này, khi Bộ Tài chính Mỹ công bố tuyên bố tái cấp vốn hàng quý. Toàn bộ sự chú ý đang đổ dồn vào một thay đổi nhỏ trong ngôn từ: liệu cam kết không tăng quy mô phát hành trái phiếu dài hạn trong “ít nhất vài quý tới” có bị điều chỉnh hay không. Việc liên tục phát hành tín phiếu ngắn hạn để bù đắp mức thâm hụt ngân sách gần 2 nghìn tỷ đô la mỗi năm đang khiến chi phí vay của chính phủ trở nên mong manh trước những cú xoay chiều của lãi suất, một rủi ro mà Quỹ Tiền tệ Quốc tế vừa lên tiếng cảnh báo.

Các ngân hàng lớn ở Phố Wall đang chia rẽ trong dự đoán: JPMorgan thấy “rủi ro đáng kể” rằng từ “ít nhất” sẽ bị xóa bỏ, còn Barclays tin rằng chỉ có những điều chỉnh tinh vi hơn. Dù Citigroup và Goldman Sachs đã lùi dự báo về đợt tăng phát hành sang năm 2027, bất kỳ sự thay đổi ngôn từ nào cũng có thể trở thành chất xúc tác mạnh cho biến động trên thị trường trái phiếu trị giá 31 nghìn tỷ đô la này.

Dòng tiền dịch chuyển: Từ hầm trú ẩn đến công nghệ

Sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố trên đã vẽ nên một bức tranh thị trường tài chính đầy mâu thuẫn. Giá vàng, vốn được hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị, lại quay đầu giảm nhẹ khi đồng USD vững vàng và lợi suất trái phiếu kho bạc neo ở mức cao. Các phân tích kỹ thuật từ Reuters chỉ ra rằng thị trường kim loại quý đang bị chi phối bởi xu hướng bán ra khi giá tăng, với ngưỡng hỗ trợ quan trọng cho vàng giao ngay được xác định là 4.560 USD.

Tương tự, giá dầu thô Brent và WTI cũng suy yếu nhẹ trong phiên, nhưng triển vọng dài hạn vẫn vô cùng ảm đạm. Ngân hàng ANZ dự báo giá dầu Brent sẽ duy trì trên ngưỡng 90 USD/thùng trong năm 2026 và hoàn toàn có rủi ro vượt mốc 100 USD kéo dài sang tận năm 2027 nếu tình trạng tắc nghẽn tại Hormuz và bất ổn nguồn cung không được giải quyết triệt để.

Tại Ấn Độ, một sự kiện chính trị có thể định hình lại cán cân quyền lực cũng đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Hoạt động kiểm phiếu đã bắt đầu vào sáng thứ Hai tại bốn bang quan trọng, với tâm điểm là bang Tây Bengal. Đảng BJP của Thủ tướng Narendra Modi đang tìm kiếm chiến thắng lịch sử đầu tiên trước bà Mamata Banerjee, người đã nắm quyền suốt 15 năm tại bang có số ghế đại diện cao thứ ba tại Hạ viện này.

Cuộc bầu cử mang ý nghĩa sống còn với ông Modi, người đang phải vật lộn với sức ép kinh tế từ cuộc chiến Iran, vốn đã đẩy đồng Rupee xuống mức thấp kỷ lục và làm dấy lên cảnh báo về lạm phát gia tăng. Các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu cho thấy BJP đang nắm lợi thế mong manh, và một chiến thắng tại đây sẽ không chỉ củng cố vị thế của ông sau thất bại hai năm trước, mà còn tạo đà cho cuộc tổng tuyển cử năm 2029.

Trong khi đó, dòng tiền tìm đến rủi ro vẫn chảy mạnh mẽ vào các kênh đầu tư được coi là động lực tăng trưởng cốt lõi của tương lai. Chỉ số chứng khoán châu Á bên ngoài Nhật Bản lập đỉnh cao kỷ lục mới, được thúc đẩy bởi sự hưng phấn của các cổ phiếu công nghệ. Tại Đài Loan, thị trường lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua cột mốc 40.000 điểm. Sự lạc quan này được nuôi dưỡng bởi những dự báo khổng lồ về chi tiêu vốn cho trí tuệ nhân tạo (AI), được cho là có thể cán mốc 1.000 tỷ USD vào năm 2027. Sự bùng nổ của AI thậm chí còn giúp các thị trường mới nổi, vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ, đạt mức cao kỷ lục, tạo ra một nghịch lý ngay giữa tâm bão địa chính trị.

Điểm tin doanh nghiệp và những tín hiệu cấu trúc

Trong dòng chảy vĩ mô hỗn loạn, một số sự kiện doanh nghiệp đáng chú ý đã phản ánh sự phân hóa sâu sắc của nền kinh tế. Hãng hàng không Spirit Airlines tuyên bố ngừng toàn bộ hoạt động ngay lập tức, một cú sụp đổ bất ngờ cho thấy sức tàn phá của môi trường kinh doanh khắc nghiệt.

Đối lập hoàn toàn với bức tranh ảm đạm đó, tập đoàn Berkshire Hathaway của huyền thoại Warren Buffett vừa công bố lợi nhuận quý đầu năm tăng vọt 18%, đưa lượng tiền mặt dự trữ tiến sát ngưỡng 400 tỷ đô la Mỹ. Con số khổng lồ này không chỉ là minh chứng cho sự thận trọng và khả năng sinh lời của một đế chế, mà còn cho thấy những “tay chơi” lớn nhất trên thị trường đang chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc đại săn mồi khi các tài sản chất lượng cao bị định giá thấp trong cơn hoảng loạn.

Ở cấp độ địa chính trị cấu trúc, một diễn biến được Zerohedge mô tả là “bước ngoặt lịch sử” đã xuất hiện khi Bắc Kinh ra lệnh cho các công ty của mình bất chấp các lệnh trừng phạt từ Mỹ. Động thái này không chỉ làm dấy lên một cuộc đối đầu trực diện với hệ thống tài chính toàn cầu do đồng đô la thống trị, mà còn trùng hợp với việc Trung Quốc thông báo mất đi vị thế độc quyền đối với một trong những loại đất hiếm quý giá nhất, càng làm phức tạp thêm cuộc chiến tranh công nghệ và tài nguyên đang định hình lại trật tự thế giới.

Lời kết

Phiên giao dịch ngày mồng 4 tháng 5 năm 2026 có thể sẽ được ghi nhớ như một trong những ngày mà sự mong manh của hệ thống tài chính toàn cầu được phơi bày rõ ràng nhất. Đó là ngày mà những đồn đoán về bàn tay can thiệp của chính phủ có thể định đoạt số phận của một đồng tiền chủ chốt. Đó là ngày mà lằn ranh đỏ giữa phát biểu chính trị và xung đột quân sự tại tuyến hàng hải huyết mạch nhất hành tinh chỉ còn là sợi chỉ mỏng manh. Và trên hết, đó là ngày mà các nhà đầu tư buộc phải thừa nhận rằng họ đang sống trong một thế giới đa cực, nơi cuộc chiến chống lạm phát của các ngân hàng trung ương bị giằng xé bởi những cơn gió ngược từ địa chính trị, công nghệ và chủ nghĩa dân túy trên toàn cầu.