SpaceX và xAI sáp nhập: Tham vọng 1.25 nghìn tỷ USD và kế hoạch đưa AI lên không gian của Elon Musk

Elon Musk một lần nữa làm chấn động thế giới công nghệ và tài chính khi chính thức hợp nhất hai gã khổng lồ trong đế chế của mình: SpaceX và xAI. Thương vụ tạo nên một thực thể với định giá kỷ lục 1.25 nghìn tỷ USD, mở ra chương mới cho cuộc đua AI và không gian với tầm nhìn táo bạo đưa toàn bộ cơ sở hạ tầng điện toán lên quỹ đạo Trái Đất.

Vào ngày 02/02/2026, Elon Musk đã đăng tải thông báo chính thức trên trang web của SpaceX về việc hoàn tất thương vụ sáp nhập với công ty trí tuệ nhân tạo xAI. Động thái này kết hợp công ty tên lửa và vệ tinh hàng đầu thế giới với startup AI đang trong cuộc cạnh tranh khốc liệt với OpenAI và Anthropic.

Theo các nguồn tin từ Bloomberg, thương vụ định giá SpaceX ở mức 1.000 tỷ USD và xAI ở mức 250 tỷ USD, nâng tổng giá trị của công ty hợp nhất lên con số 1.250 tỷ USD.

Trong một bản ghi nhớ nội bộ gửi đến nhân viên, Musk mô tả đây là bước đi để hình thành “động cơ đổi mới tích hợp dọc (vertical-integrated) đầy tham vọng nhất trên (và cả ngoài) Trái Đất”. Ông hình dung một hệ sinh thái khép kín kết nối liền mạch giữa trí tuệ nhân tạo, tên lửa đẩy, mạng internet vệ tinh Starlink, hệ thống liên lạc trực tiếp đến thiết bị di động và nền tảng thông tin, ngôn luận toàn cầu X - nơi chatbot Grok của xAI đang hoạt động.

Thương vụ này không đơn thuần là sự hợp nhất tài chính, mà là một chiến lược dài hạn nhằm giải quyết thách thức cốt lõi của kỷ nguyên AI: năng lượng và sức mạnh tính toán.

Bối cảnh tài chính và động lực sáp nhập

Thương vụ diễn ra vào thời điểm cả hai công ty đều có những bước phát triển và thách thức riêng biệt. SpaceX, với tư cách là công ty Mỹ duy nhất có khả năng đưa phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế, đã trở thành nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa then chốt cho NASA và Bộ Quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, mảng kinh doanh thực sự mang lại nguồn doanh thu và lợi nhuận vượt trội cho công ty là mạng lưới vệ tinh Starlink.

Với hơn 9.000 vệ tinh đang hoạt động, doanh thu từ Starlink hiện đã vượt xa doanh thu từ các hợp đồng phóng vệ tinh truyền thống, trở thành trụ cột tài chính vững chắc. Trước khi sáp nhập, SpaceX đã thực hiện một đợt chào bán cổ phiếu với định giá vào khoảng 800 tỷ USD.

Trong khi đó, xAI là một thực thể non trẻ nhưng tiêu tốn vốn khổng lồ. Startup này ước tính đang “đốt” khoảng 1 tỷ USD mỗi tháng để phục vụ cho sứ mệnh “đạt được hiểu biết sâu sắc hơn về vũ trụ” và cạnh tranh trong cuộc đua phát triển mô hình ngôn ngữ lớn.

Vào tháng 01/2026, xAI mới hoàn thành vòng gọi vốn với định giá 230 tỷ USD. Việc sáp nhập vào SpaceX mang lại cho xAI một cánh tay tài chính hùng mạnh, giúp giảm bớt áp lực về vốn và tiếp cận trực tiếp vào nguồn tài nguyên tính toán cũng như hạ tầng không gian độc đáo.

Bảng so sánh tình hình tài chính của SpaceX và xAI trước khi sáp nhập:

Tầm nhìn táo bạo: Trung tâm dữ liệu quỹ đạo và năng lượng mặt trời không gian

Lý do chiến lược cốt lõi đằng sau thương vụ được Musk tiết lộ rõ trong bản ghi nhớ: giải quyết bài toán năng lượng cho tương lai AI.

Musk nhấn mạnh rằng nhu cầu điện toàn cầu cho sự phát triển của AI là vô cùng lớn và không thể được đáp ứng một cách bền vững chỉ bằng các trung tâm dữ liệu trên mặt đất. Giải pháp triệt để mà ông đề xuất chính là xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái Đất, vận hành bằng năng lượng mặt trời thu được trực tiếp trong không gian.

Ông lập luận rằng trong không gian, các tấm pin mặt trời có thể hoạt động gần như liên tục mà không bị ảnh hưởng bởi chu kỳ ngày đêm, thời tiết hay các hạn chế về diện tích đất đai. Điều này có thể cung cấp một nguồn năng lượng sạch, dồi dào và ổn định để cấp điện cho những cỗ máy tính toán khổng lồ phục vụ AI.

Musk tin rằng “về lâu dài, công nghệ dựa trên không gian là cách duy nhất để mở rộng quy mô AI”. Ý tưởng này không hoàn toàn mới; ông đã nhiều lần thảo luận về “trung tâm dữ liệu quỹ đạo” tại các sự kiện và trên nền tảng X. Hồi tháng 12/2025, những phân tích và lựa chọn cổ phiếu xoay quanh chủ đề này thậm chí đã tạo ra cơ hội đầu tư tăng giá gấp đôi.

Để hiện thực hóa tầm nhìn, SpaceX đã có một động thái chuẩn bị then chốt. Vào ngày 30/01/2026, công ty đã nộp đơn lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) để xin phép triển khai một hệ thống mới với quy mô chưa từng có: một mạng lưới AI quỹ đạo có thể bao gồm tới 1 triệu vệ tinh. Hệ thống này, được đề xuất với tên gọi “Orbital Data Center System”, nhằm mục đích cung cấp năng lực tính toán để phục vụ hàng tỷ người dùng toàn cầu.

Thành công của kế hoạch khổng lồ này phụ thuộc phần lớn vào tên lửa Starship - phương tiện vận chuyển hoàn toàn tái sử dụng đang được SpaceX tích cực thử nghiệm. Musk tin rằng Starship sẽ biến việc phóng và xây dựng cơ sở hạ tầng không gian trở nên khả thi về mặt chi phí, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp vũ trụ.

Phản ứng thị trường, thách thức và những hệ lụy rộng lớn

Thị trường đã có những phản ứng rõ rệt trước khi thương vụ được chính thức xác nhận. Trên nền tảng dự báo thị trường Polymarket, tỷ lệ cá cược cho khả năng một thỏa thuận được hoàn tất trước ngày 30/06/2026 ban đầu chỉ ở mức khoảng 20% vào ngày 30/01 khi những tin đồn đầu tiên xuất hiện.

Tuy nhiên, tỷ lệ này đã tăng vọt lên gần 100% ngay sau khi báo cáo của Bloomberg được đăng tải, phản ánh sự tin tưởng mạnh mẽ của cộng đồng đầu tư vào xu hướng hợp nhất các công ty trong hệ sinh thái của Musk.

Đây không phải là lần đầu tiên Musk thực hiện sáp nhập khi năm 2022, ông mua lại Twitter, đổi tên thành X, và sau đó sáp nhập nền tảng này với xAI trong một thương vụ trị giá 33 tỷ USD.

Một động lực quan trọng khác cho thương vụ là kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Theo Bloomberg, SpaceX đã lên kế hoạch cho một đợt IPO có thể huy động tới 50 tỷ USD, dự kiến diễn ra trong năm nay.

Việc sáp nhập với xAI, một công ty AI “hot” nhất thời điểm hiện tại, sẽ làm tăng đáng kể sức hấp dẫn và câu chuyện đầu tư cho đợt chào bán này, hứa hẹn biến nó thành một trong những IPO lớn nhất trong lịch sử.

Tóm lại, thương vụ SpaceX sáp nhập xAI không chỉ là một cột mốc tài chính đơn thuần. Nó đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc cách mạng trong tư duy về cơ sở hạ tầng công nghệ. Thay vì tìm cách thích nghi với những giới hạn về năng lượng và địa lý trên Trái Đất, Elon Musk đang hướng tới việc xây dựng một nền tảng điện toán mới ngay trong không gian.

Dù còn vô số thách thức phía trước, từ công nghệ Starship, rào cản pháp lý đến bài toán hậu cần phức tạp, tầm nhìn này đã một lần nữa đặt Musk vào vị trí tiên phong, dám nghĩ lớn và thực hiện những bước đi táo bạo để định hình tương lai.

Thương vụ trị giá 1.250 tỷ USD này không chỉ hợp nhất hai công ty, mà có thể đang hợp nhất hai tương lai: tương lai của trí tuệ nhân tạo và tương lai của loài người trong không gian.