Rick Rule: Bull market kéo dài của vàng phản ánh rủi ro tài chính quốc gia đang gia tăng

Sự bùng nổ giá vàng những tháng gần đây thực chất chỉ là một chương trong câu chuyện dài hơn hai thập kỷ. Theo phân tích của chuyên gia kỳ cựu Rick Rule, thị trường vàng bắt đầu chu kỳ tăng giá từ năm 2000, phản ánh một sự xói mòn lặng lẽ nhưng nghiêm trọng: sức mua của đồng đô la Mỹ đang bị bào món bởi gánh nợ công khổng lồ và chính sách tiền tệ.

Năm 2026 mở đầu với những kỷ lục mới liên tiếp của giá vàng, nhưng đằng sau cơn sốt vàng toàn cầu là một thực tế tài chính đáng lo ngại. Khi quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension công bố bán tháo toàn bộ trái phiếu kho bạc Mỹ, thế giới chứng kiến một tín hiệu rõ ràng về sự suy giảm niềm tin vào nền tảng tài chính của cường quốc số một thế giới.

Đây không phải là một diễn biến đơn lẻ mà là hệ quả tất yếu của một quá trình kéo dài hàng thập kỷ, nơi nợ công Mỹ bành trướng không ngừng và các đồng tiền pháp định dần mất đi sức mạnh.

Thị trường vàng bò: Một cuộc chạy đua hai thập kỷ chống lại sự mất giá tiền tệ

Trong khi nhiều nhà đầu tư xem đà tăng giá vàng gần đây là khởi đầu của một chu kỳ mới, chuyên gia đầu tư tài nguyên kỳ cựu Rick Rule đưa ra một góc nhìn dài hạn đáng suy ngẫm. Ông khẳng định thị trường vàng thực chất đã bước vào chu kỳ tăng giá, hay còn gọi là thị trường bò, từ tận năm 2000.

Luận điểm này không dựa trên biến động ngắn hạn mà bắt nguồn từ những vấn đề cấu trúc sâu xa: lãi suất thực âm kéo dài và sự bành trướng không ngừng của nợ công chính phủ. Rule nhấn mạnh rằng giá vàng tăng là tấm gương phản chiếu trung thực nhất sự suy giảm sức mua của các đồng tiền pháp định, mà chủ yếu là đồng USD.

Ông đảo ngược cách nhìn truyền thống và đề xuất một phương pháp đánh giá giá trị mới: thay vì định giá vàng bằng đô la, hãy định giá các nhu yếu phẩm như nhà ở, chăm sóc sức khỏe và thực phẩm bằng vàng.

Khi áp dụng cách tiếp cận này, ta sẽ thấy rõ ràng những hàng hóa thiết yếu kia ngày càng “rẻ đi” so với vàng, một minh chứng không thể chối cãi cho sự mất giá của đồng tiền trong đời sống thực tế.

Rule mô tả đợt tăng giá mạnh gần đây của vàng chỉ là giai đoạn “bắt kịp” sau nhiều năm kim loại quý này chưa phản ánh đầy đủ sự suy yếu liên tục của tiền giấy.

Nợ công Mỹ: Tảng băng chìm với phần chìm lên tới 120 nghìn tỷ USD

Sức ép cơ bản lên đồng USD và niềm tin tài chính được củng cố bằng những con số biết nói. Vào tháng 10/2025, nợ công liên bang Mỹ đã chính thức vượt mốc 38 nghìn tỷ USD. Tốc độ tăng nợ đạt mức đáng báo động, chỉ trong vòng 71 ngày từ tháng 8 đến tháng 10/2025, nợ đã tăng thêm hơn 1 nghìn tỷ USD.

Điều nghịch lý là, dù doanh thu từ thuế quan tăng vọt 142% trong năm tài khóa 2025, chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục chạy thâm hụt ngân sách khổng lồ. Số liệu cập nhật đầu năm tài khóa 2026, bắt đầu từ tháng 10/2025, cho thấy thâm hụt tích lũy đã vào khoảng 600 tỷ USD, báo hiệu một năm tài khóa đầy thách thức phía trước.

Tuy nhiên, con số 38 nghìn tỷ USD chỉ là phần nổi. Rick Rule chỉ ra một gánh nặng còn lớn hơn nhiều: giá trị hiện tại ròng của các nghĩa vụ phúc lợi chưa được tài trợ (unfunded liabilities) vượt quá 120 nghìn tỷ USD. Khoản nợ “vô hình” khổng lồ này đến từ các chương trình như Medicare, Medicaid, An sinh Xã hội và lương hưu liên bang.

Các ước tính độc lập, chẳng hạn từ Quỹ Peter G. Peterson, xác nhận rằng riêng An sinh Xã hội và Medicare đã chiếm một phần lớn trong số này, với tổng nghĩa vụ dài hạn lên tới khoảng 75-80 nghìn tỷ USD. Khi cộng dồn khoản nợ trực tiếp và nghĩa vụ tiềm ẩn, quy mô của vấn đề trở nên thực sự nghiêm trọng so với tổng tài sản ròng của khu vực tư nhân Mỹ.

Làn sóng tẩy chay trái phiếu kho bạc Mỹ

Phân tích lý thuyết của Rule nhanh chóng được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể từ thị trường. Quyết định của quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension thoái vốn toàn bộ khoảng 100 triệu USD trái phiếu kho bạc Mỹ vào cuối tháng 1/2026 là một tiếng vang lớn.

Giám đốc đầu tư Anders Schelde của quỹ nhấn mạnh rằng đây không phải là động thái chính trị nhất thời, mà xuất phát từ đánh giá rủi ro cơ bản về “tài chính yếu kém của chính phủ Mỹ”. Ông Schelde nói rõ: “Lý do cốt lõi là nợ Mỹ ngày càng tăng và tình trạng chi tiêu vượt mức trong nhiều thập kỷ... Điều đó khiến chúng tôi nghĩ rằng cần nỗ lực tìm một cách thức thay thế để quản lý thanh khoản và rủi ro”.

Hành động này diễn ra trong bối cảnh xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Mỹ đã bị hạ bậc. Hồi tháng 5, Moody's đã điều chỉnh giảm xếp hạng từ Aaa xuống Aa1, viện dẫn lý do thâm hụt ngân sách lớn và chi phí lãi vay ngày càng cao. Quyết định của AkademikerPension có thể là tín hiệu mở đầu cho một xu hướng lớn hơn.

Như Ray Dalio, người sáng lập Bridgewater Associates, từng cảnh báo, các quỹ tài sản có chủ quyền có thể bắt đầu rút vốn khỏi Mỹ nếu họ không còn xem đây là một đối tác thương mại ổn định và đáng tin cậy.

“Thuế lạm phát”: Giải pháp duy nhất và hệ quả tất yếu cho vàng

Đối mặt với núi nợ khổng lồ, Rick Rule dự báo rằng con đường khả thi duy nhất cho chính phủ Mỹ là dùng đến “thuế lạm phát”.

Về bản chất, đây là việc để lạm phát ở mức cao trong một thời gian dài, được ông ước tính khoảng 10 năm tới, để làm giảm giá trị thực của các khoản nợ danh nghĩa. Nói cách khác, chính phủ sẽ “trả nợ” bằng đồng đô la có sức mua ngày càng thấp hơn.

Đây không phải là kịch bản mới mà là bài học từ lịch sử, đặc biệt là thập niên 1970, khi vàng tăng vọt về giá trị danh nghĩa để bù đắp cho sự sụt giá của đồng tiền.

Triển vọng này đặt ra một môi trường lý tưởng cho vàng tỏa sáng. Các yếu tố hỗ trợ cấu trúc vẫn còn nguyên vẹn: lãi suất thực vẫn ở vùng âm hoặc rất thấp, sức mua tiếp tục bị bào mòn, và ngành khai thác vàng sau nhiều năm đầu tư dưới mức nay buộc phải tăng chi tiêu vốn để đáp ứng nhu cầu - điều này tự nó cũng làm tăng chi phí sản xuất và hỗ trợ giá.

Xu hướng phi đô la hóa và dự báo giá

Hành động của quỹ Đan Mạch là một phần của xu hướng phi đô la hóa rộng lớn hơn. Tỷ trọng của USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm xuống còn 57.8% vào cuối năm ngoái, mức thấp nhất kể từ năm 1994. Song song đó, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã mua ròng hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm trong ba năm liên tiếp (2023-2025), một tốc độ tích lũy chưa từng thấy.

Trong bối cảnh này, nhiều tổ chức tài chính lớn đưa ra dự báo lạc quan về giá vàng. Societe Generale kỳ vọng vàng có thể chạm mốc 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi Morgan Stanley đặt mục tiêu ở 5.700 USD. Chiến lược gia Julia Du của ICBC Standard Bank dự đoán một phạm vi giao dịch rộng từ 4.100 đến 7.150 USD, với mức giá trung bình năm khoảng 6.050 USD.

Các dự báo này không chỉ dựa trên yếu tố đầu cơ mà còn nhìn nhận vàng như một công cụ bảo hiểm rủi ro hệ thống trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng và sự chuyển dịch trật tự tiền tệ toàn cầu.

Chính sách đối nội của Mỹ cũng góp phần vào bức tranh phức tạp này. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố rằng nguồn thu từ thuế nhập khẩu sẽ được ưu tiên để trả nợ công. Tuy nhiên, với thâm hụt vẫn ở mức cao, hiệu quả của biện pháp này còn cần thời gian kiểm chứng.

Mặt khác, nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026, và việc lựa chọn người kế nhiệm có thể tạo ra những biến động chính sách tiền tệ, ảnh hưởng trực tiếp đến lãi suất thực và sức hấp dẫn của vàng.

Kết luận: Một sự dịch chuyển mang tính thời đại

Tóm lại, câu chuyện về bull market vàng không đơn thuần là câu chuyện về một mặt hàng biến động. Đó là biểu hiện của một sự dịch chuyển tài chính mang tính thời đại, nơi niềm tin vào các công cụ nợ truyền thống của chính phủ và sức mạnh tuyệt đối của đồng đô la đang bị thử thách.

Phân tích sâu sắc của Rick Rule về một chu kỳ tăng giá kéo dài từ năm 2000, cùng với hành động thực tế của các tổ chức đầu tư lớn như AkademikerPension và xu hướng tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương, vẽ nên một bức tranh nhất quán: rủi ro tài chính quốc gia đang gia tăng.

Vàng, với vai trò là phương tiện lưu trữ giá trị phi chính phủ đã được kiểm chứng qua hàng nghìn năm, một lần nữa khẳng định vị thế trong danh mục của những nhà đầu tư nhận thức được rủi ro.

Khi các quốc gia và tổ chức bắt đầu tìm kiếm “một cách thức thay thế” để bảo vệ tài sản, như tuyên bố của quỹ hưu trí Đan Mạch, vàng sẽ tiếp tục là điểm đến quan trọng trong hành trình tái cấu trúc danh mục đầu tư toàn cầu này.

Đây không phải là một cơn sốt ngắn hạn, mà là một sự điều chỉnh chiến lược lâu dài trước những bất ổn cơ bản của hệ thống tài chính toàn cầu.