Elon Musk cảnh báo: Sau 3 năm nữa AI sẽ thay thế con người, kỷ nguyên làm công ăn lương chấm dứt

Trong một phát biểu mới nhất gây chấn động giới công nghệ và tài chính, Elon Musk đưa ra cảnh báo rằng quỹ thời gian để con người kiếm tiền bằng nỗ lực và sức lao động thuần túy không còn kéo dài quá 3 năm nữa. Sau cột mốc này, hợp đồng xã hội tồn tại suốt 200 năm qua, khi người lao động dành 40 năm cuộc đời để đổi lấy tiền lương hàng tháng, sẽ tan thành mây khói dưới sự trỗi dậy của tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Ông gọi đây là cuộc chuyển dịch tài sản lớn nhất trong lịch sử

. Trước đó, tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ Ả Rập Xê Út tháng 11 năm 2025, Musk đã dự báo lao động sẽ trở thành hoạt động tùy chọn trong 10 đến 20 năm tới. Đến tháng 7 năm 2026, trong cuộc phỏng vấn với The Economist, ông tiếp tục bảo vệ quan điểm này và đề xuất chính phủ phát séc trực tiếp cho công dân như một hình thức phân phối lại của cải trong thời kỳ quá độ. Trong một chương trình podcast đầu năm 2026, Musk nhận định lực lượng lao động cổ cồn trắng sẽ biến mất đầu tiên, bởi bất kỳ công việc nào chỉ cần gõ bàn phím và di chuyển chuột đều có thể bị AI đảm nhiệm hoàn toàn.

Dữ liệu từ các định chế tài chính hàng đầu thế giới cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Goldman Sachs ước tính khoảng 300 triệu việc làm toàn cầu phơi nhiễm với tự động hóa bởi AI, với khoảng 6 đến 7 phần trăm lao động tại Mỹ bị dịch chuyển trong thập kỷ tới và tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng khoảng 0,6 điểm phần trăm. Tại Mỹ, AI có thể tự động hóa các nhiệm vụ chiếm khoảng 25 phần trăm tổng số giờ làm việc. Goldman Sachs cũng dự báo khoảng 500.000 việc làm mới ròng sẽ được tạo ra tại Mỹ vào năm 2030 để đáp ứng nhu cầu năng lượng từ các trung tâm dữ liệu AI. Quỹ Tiền tệ Quốc tế ước tính khoảng 40 phần trăm việc làm toàn cầu phơi nhiễm với AI, tăng lên 60 phần trăm tại các nền kinh tế tiên tiến, với các vị trí đầu vào là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự báo hơn 22 phần trăm công việc hiện tại sẽ được chuyển đổi căn bản, biến mất hoặc tái tạo trong vòng 5 năm tới, với 170 triệu việc làm mới được tạo ra và 92 triệu việc làm bị mất đi vào năm 2030. McKinsey ước tính tới 30 phần trăm số giờ làm việc tại Mỹ có thể bị tự động hóa vào năm 2030. Nghiên cứu từ Đại học Stanford phát hiện lao động từ 22 đến 25 tuổi trong các ngành nghề phơi nhiễm cao với AI ghi nhận mức giảm 16 phần trăm về việc làm so với các nhóm ít phơi nhiễm hơn.

Trước bối cảnh đó, năm nhóm tài sản được xác định là có khả năng chống chịu:

• Thứ nhất, tài sản tài chính kỹ thuật số khan hiếm như Bitcoin, với nguồn cung giới hạn 21 triệu đồng tiền, được bảo chứng bằng mã nguồn thuật toán và không thể bị lạm phát tùy tiện. BlackRock nhận định Bitcoin vẫn giữ chức năng trú ẩn an toàn khi nhà đầu tư lo ngại rủi ro địa chính trị hoặc mất giá tiền pháp định.
• Thứ hai, tài sản hữu hình như đất đai, bất động sản và nguồn cung năng lượng vẫn là cái gờ giữ nhiệt an toàn khi mọi giá trị ảo có nguy cơ bị đảo lộn.
• Thứ ba, sở hữu cơ sở hạ tầng, thiết bị tính toán và dữ liệu đầu vào chính là nắm giữ dầu mỏ mới của kỷ nguyên AI. UBS ước tính chi tiêu vốn của các công ty công nghệ lớn sẽ vượt 700 tỷ USD trong năm 2026, tập trung vào trung tâm dữ liệu, lưới điện và sản xuất điện, với tổng chi tiêu có thể đạt gần 940 tỷ USD trong năm 2026 và 1,3 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Tổng mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu vào năm 2026 được dự báo vượt 1.000 terawatt giờ, tương đương mức tiêu thụ điện cả năm của Nhật Bản.
• Thứ tư, mạng lưới kết nối con người và lòng tin cộng đồng là pháo đài mà thuật toán không thể thay thế.
• Thứ năm, năng lực tự chủ tài nguyên thông qua sản xuất thực phẩm và nhu yếu phẩm cơ bản là chiếc phao cứu sinh cuối cùng.

Tuy nhiên, không phải mọi chuyên gia đều đồng thuận với kịch bản cực đoan. Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, cho rằng một ngày tận thế việc làm do AI là khó xảy ra. Dario Amodei, Giám đốc điều hành Anthropic, cũng đã điều chỉnh lại quan điểm của mình. Nghiên cứu từ Trường Kinh doanh Harvard ghi nhận một sự đồng thuận bình tĩnh hơn đang phát triển, cho rằng AI có nhiều khả năng thay đổi công việc hơn là loại bỏ chúng hoàn toàn. Giáo sư Daron Acemoglu, người đoạt giải Nobel Kinh tế, thậm chí đã kêu gọi Musk quyên góp 1 nghìn tỷ USD nếu thực sự tin rằng tiền sẽ mất đi tầm quan trọng vào năm 2036.

Sự chuyển dịch từ tư duy của một nhân viên nhận lương sang chủ sở hữu tài sản đang diễn ra với tốc độ chưa từng có. Dù kịch bản nào trở thành hiện thực, nguyên tắc cốt lõi vẫn không thay đổi: những ai chủ động chuyển đổi thời gian và sức lao động thành các tài sản có giá trị bền vững sẽ nằm ở vị thế tốt hơn để thích nghi trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: CafeF