Mỹ - Trung gia hạn thỏa thuận thương mại trong bối cảnh 2 nhà lãnh đạo gặp nhau

Ngày 23/9/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đích thân ra đường băng Căn cứ Liên hợp Andrews, bang Maryland, đón nhà lãnh đạo Trung Quốc, mở đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày. Đây là lần đầu tiên sau 11 năm một tổng thống Mỹ trực tiếp đón lãnh đạo nước ngoài tại căn cứ quân sự này, kể từ khi cựu Tổng thống Barack Obama đón Giáo hoàng Francis năm 2015. Lễ đón có quân nhạc, pháo lễ và máy bay ném bom B-1 bay qua. Phía Trung Quốc tuyên bố “Trung Quốc và Hoa Kỳ nên là đối tác, không phải đối thủ”, nhưng không đề cập thỏa thuận thương mại.

Mục lục

01

Mỹ - Trung gia hạn thỏa thuận thương mại đến 10/1/2027

02

Dàn CEO công nghệ dự tiệc chiêu đãi tại Nhà Trắng

03

Đài Loan, AI và Iran vẫn là rủi ro bỏ ngỏ

Mỹ - Trung gia hạn thỏa thuận thương mại đến 10/1/2027

Điểm nhấn thực chất của chuyến thăm là việc gia hạn thỏa thuận thương mại thêm hai tháng, đến ngày 10/1/2027, thay vì hết hạn ngày 10/11/2026. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thỏa thuận gốc dựa trên thỏa thuận Busan đạt được tháng 10/2025 tại Hàn Quốc, theo đó Mỹ tạm hoãn thuế quan và một số hạn chế, đổi lại Trung Quốc cam kết duy trì nguồn cung khoáng sản đất hiếm ổn định cho ô tô, chất bán dẫn, máy bay và nhiều sản phẩm khác.

Hai bên đang nỗ lực giảm thuế quan với 30 tỷ USD hàng nhập khẩu mỗi nước, đồng thời dự kiến công bố thỏa thuận về dịch vụ tài chính và mua nông sản. Tuy nhiên, ông Bessent thừa nhận Trung Quốc đang “chậm tiến độ” trong một số cam kết mua nông sản và chưa rõ liệu một thỏa thuận lớn hơn có thể đạt được hay không.

Dàn CEO công nghệ dự tiệc chiêu đãi tại Nhà Trắng

Tối 24/9, bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Phòng phía Đông Nhà Trắng quy tụ dàn lãnh đạo công nghệ quyền lực nhất nước Mỹ, gồm Elon Musk (Tesla, SpaceX), Tim Cook (Apple), Jensen Huang (Nvidia), Sam Altman và Greg Brockman (OpenAI), Sundar Pichai (Google), Satya Nadella (Microsoft), Jeff Bezos (Amazon), Mark Zuckerberg (Meta), Michael Dell (Dell), Cristiano Amon (Qualcomm), cùng Jamie Dimon (JPMorgan Chase), Jane Fraser (Citigroup) và Albert Bourla (Pfizer).

Sự hiện diện của dàn CEO cho thấy công nghệ là mặt trận trọng yếu trong quan hệ Mỹ - Trung. Đáng chú ý, phía Trung Quốc không đưa CEO nào tham gia phái đoàn doanh nghiệp, tương phản với chuyến thăm năm 2015 khi đoàn có cả Jack Ma và Pony Ma.

Đài Loan, AI và Iran vẫn là rủi ro bỏ ngỏ

Bất chấp nghi lễ long trọng, những khác biệt căn bản vẫn chưa được giải quyết. Hai nước tiếp tục bất đồng về kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và chip, quan hệ Trung Quốc - Iran, và sự ủng hộ của Mỹ với Đài Loan. Giới phân tích cho rằng Washington có thể trì hoãn công bố các thương vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan đến sau APEC tháng 11 và G20 tháng 12, sau gói 11 tỷ USD hồi tháng 5/2026.

Về AI, hai nước cạnh tranh gay gắt song chịu áp lực hợp tác; ông Bessent tin Trung Quốc sẽ tham gia hệ thống cảnh báo an ninh quốc gia mới liên quan đến AI, trong khi Thượng nghị sĩ Bernie Sanders kêu gọi tạm dừng AI còn ông Trump tỏ ra miễn cưỡng điều chỉnh. Về Iran, chiến sự gần bảy tháng đã đẩy giá năng lượng tại Mỹ tăng vọt, gây khó khăn chính trị cho ông Trump; chưa rõ Bắc Kinh có giúp Washington phá bế tắc hay không. Các cuộc đàm phán ngày 25/9 vẫn có thể mang lại thỏa thuận cụ thể về giảm thuế ngành, chống ma túy và mở rộng đối thoại quân sự.

Giới phân tích nhận định kết quả khả dĩ nhất là gia hạn thỏa thuận thương mại cùng vài thỏa thuận cụ thể, không thay đổi bế tắc lớn. Hai bên có thể gặp lại tại APEC tháng 11 hoặc G20 tháng 12.

Nguồn tham khảo: Reuters