Iran đề nghị mở lại eo biển Hormuz trong bảy ngày nếu Mỹ nới lỏng phong tỏa

Iran đã đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng bảy ngày nếu Mỹ có các bước đi nhằm giảm sức ép quân sự và kinh tế lên Tehran, theo một quan chức cấp cao của chính phủ Iran được Kyodo News dẫn lời. Đề xuất được cho là đã chuyển tới Washington thông qua các bên trung gian, trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao tăng tốc bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.

Theo Dubaotiente, đề xuất của Tehran gắn với hai yêu cầu cụ thể: Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran và công bố kế hoạch chấm dứt các hoạt động quân sự quanh eo biển. Tehran cũng muốn nối lại đàm phán hướng tới chấm dứt xung đột một cách lâu dài hơn, thay vì chỉ dừng ở một thỏa thuận tạm thời.

Mục lục

01

Bảy điều kiện và vai trò của các bên trung gian

02

Dầu Brent quanh mốc 100 USD và những điều kiện để giá giảm bền vững

03

Phản ứng trên thị trường tài chính

Bảy điều kiện và vai trò của các bên trung gian

Đề xuất được đưa ra sau khi Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohsen Rezaei, ngày 19/9 cho biết Tehran đã đặt ra bảy điều kiện để khởi động lại đàm phán với Washington. Trong số các yêu cầu được công bố có việc chấm dứt chiến tranh, giải phóng số tài sản bị đóng băng của Iran và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Các điều kiện này được cho là đã được chuyển tới Washington qua Qatar.

Thời điểm đưa ra đề xuất đặc biệt đáng chú ý. Ông Trump đang gặp các lãnh đạo vùng Vịnh tại New York để thảo luận về cuộc xung đột, trong khi Qatar và các chính phủ khác trong khu vực thúc đẩy nối lại đối thoại với Tehran. Qatar cho biết nước này đang tìm kiếm dù chỉ là một thỏa thuận tạm thời có thể khôi phục hoạt động hàng hải qua Hormuz và tạo điều kiện nối lại đàm phán.

Ở một diễn biến liên quan, Financial Times đưa tin các chính phủ vùng Vịnh đang kêu gọi thiết lập lại quan hệ với Iran. UAE thúc đẩy một “tư duy mới”, còn Qatar đề xuất xây dựng “khuôn khổ an ninh” khu vực với Tehran sau cuộc xung đột đã phơi bày mức độ dễ tổn thương của họ. Thủ tướng Qatar gọi cuộc chiến do Mỹ và Israel khởi động hồi tháng 2 là “hồi chuông cảnh tỉnh” và nhấn mạnh khu vực cần hành động có trách nhiệm, duy trì quan hệ tốt với Iran.

Dầu Brent quanh mốc 100 USD và những điều kiện để giá giảm bền vững

Dầu Brent đang dao động ngay trên mốc 100 USD khi giới giao dịch yên tâm hơn trước triển vọng đàm phán Mỹ - Iran trong tuần này, cùng với dấu hiệu các chuyến hàng dầu thô của Saudi Arabia đang hồi phục. Việc mốc 100 USD được nhắc tới trở lại cho thấy phần bù địa chính trị có thể bốc hơi nhanh đến mức nào khi thị trường nhìn thấy khả năng hạ nhiệt căng thẳng.

Tuy nhiên, để giá dầu phá xuống một cách bền vững thì các dòng tiêu đề tích cực là chưa đủ. Thị trường cần bằng chứng rằng đàm phán thực sự giảm được rủi ro nguồn cung tại vùng Vịnh, đặc biệt là eo biển Hormuz, nơi gián đoạn vẫn khiến thị trường dầu vật chất căng thẳng, dòng chảy chưa trở lại bình thường và chuỗi cung ứng khu vực vẫn đắt đỏ, mong manh. Mọi tuyên bố phóng đại từ Tổng thống Trump về việc “mở lại” eo biển đều cần được nhìn nhận thận trọng.

Về tác động vĩ mô, nếu Brent giữ được dưới 100 USD, áp lực lạm phát sẽ dịu bớt, hạ nhiệt đà tăng của lợi suất trái phiếu và tiếp thêm lý do cho nhịp hồi phục của cổ phiếu, đồng thời làm giảm phần nào tính cấp thiết của việc thắt chặt tiền tệ. Dù vậy, chừng nào Hormuz còn bị hạn chế và căng thẳng khu vực chưa được giải quyết, dầu vẫn chỉ cách một dòng tin tức là có thể đảo chiều mạnh.

Trong phiên châu Âu, thay đổi chính so với phiên thứ Hai là giá dầu bật tăng trở lại, với dầu Brent giao dịch trên mốc 101 USD khi giới đầu tư cân nhắc khả năng Mỹ và Iran đàm phán bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Về mặt kỹ thuật, dầu thô đã thủng vùng hỗ trợ quanh 93.00 nhưng hồi phục trở lại; phe mua hướng tới kháng cự 105.00, còn phe bán chờ giá phá xuống để nhắm tới biên dưới.

Phản ứng trên thị trường tài chính

Tại Mỹ, Nasdaq đóng cửa ở mức cao kỷ lục trong phiên thứ Hai nhờ tâm lý lạc quan về AI quay trở lại, S&P 500 cũng hồi phục mạnh nhờ giá dầu hạ nhiệt và lợi suất trái phiếu lùi nhẹ. Tuy vậy, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn nằm sát mốc 5%, ngưỡng vừa bị xuyên thủng lần đầu tiên kể từ năm 2023 trong tuần trước, khiến mọi nhịp hồi phục trở nên mong manh hơn.

Lạm phát là ứng viên rõ ràng nhất có thể đẩy lợi suất bứt hẳn qua 5%: giá dầu bật tăng trở lại, lạm phát dịch vụ nóng hơn hoặc dữ liệu cho thấy nhu cầu vẫn mạnh đều củng cố kỳ vọng Fed phải thắt chặt thêm. Bên cạnh đó là yếu tố tài khoá, khi khối lượng phát hành trái phiếu lớn cùng lo ngại về quỹ đạo nợ công dài hạn buộc nhà đầu tư đòi hỏi phần bù cao hơn khi nắm giữ trái phiếu kỳ hạn dài. Nếu lợi suất 10 năm vượt dứt khoát 5%, chi phí vay của doanh nghiệp, lãi suất vay mua nhà và tín dụng tiêu dùng sẽ đắt đỏ hơn, USD có thêm động lực từ lãi suất, còn vàng chịu áp lực từ lợi suất thực tăng.

Ở thị trường tiền mã hoá, Bitcoin bật mạnh từ phiên thứ Sáu sau khi hồ sơ xây dựng quy định về tiền mã hoá của CFTC được công bố. Cơ quan này phát tín hiệu sẽ tự triển khai khung pháp lý cho thị trường crypto dựa trên thẩm quyền sẵn có thay vì chờ Quốc hội, trong bối cảnh dự luật CLARITY Act không vượt qua được Thượng viện. Đà tăng tiếp tục được khuếch đại khi Bitcoin phá vỡ vùng đi ngang kéo dài cả tháng, kéo theo lực mua đóng vị thế bán khống; Strategy nối lại hoạt động mua vào với 950 BTC, tương đương khoảng 75,7 triệu USD.

Nguồn tham khảo: dubaotiente