Nhật Bản nâng mức cảnh báo can thiệp tỷ giá khi USD/JPY vượt 160

Đồng Yên Nhật ghi nhận nhịp tăng giá trong phiên giao dịch qua đêm, kéo tỷ giá USD/JPY giảm trở lại dưới ngưỡng 160,00 sau khi có thời điểm chạm đỉnh 160,46. Nguyên nhân chính đến từ các phát biểu của quan chức phụ trách tiền tệ Nhật Bản, ông Atsushi Mimura, khi ông cảnh báo có thể cần hành động mạnh nếu đà suy yếu của đồng JPY tiếp diễn.

Ông Mimura cho biết hoạt động đầu cơ đang gia tăng không chỉ trên thị trường hợp đồng tương lai dầu thô mà còn trên thị trường ngoại hối, đồng thời nhấn mạnh Nhật Bản sẵn sàng ứng phó trên nhiều mặt trận với cách tiếp cận toàn diện. Động thái này làm gia tăng kỳ vọng rằng Nhật Bản có thể can thiệp vào cả thị trường dầu và ngoại hối nhằm hỗ trợ đồng JPY.

Tính từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu vào cuối tháng Hai, đồng JPY đã suy yếu khoảng 2,3% so với USD, nhưng vẫn là một trong những đồng tiền G10 có diễn biến tốt hơn tương đối. Nguyên nhân chính của áp lực giảm gần đây được xác định là do giá năng lượng tăng, làm xấu đi điều khoản thương mại của Nhật Bản.

Ở thời điểm hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được cho là đặt trọng tâm lớn hơn vào rủi ro lạm phát do giá năng lượng cao và đồng JPY yếu, thay vì lo ngại tác động tiêu cực đến tăng trưởng. Điều này giữ BOJ trên lộ trình có thể tăng lãi suất ngay trong tháng tới.

Quan điểm này được củng cố bởi phát biểu của Thống đốc Kazuo Ueda tại quốc hội, khi ông nhấn mạnh biến động tỷ giá có ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế và giá cả, đồng thời cho biết BOJ đang theo dõi sát diễn biến thị trường ngoại hối. Biên bản cuộc họp chính sách ngày 18-19 tháng 3 cũng cho thấy xu hướng hawkish rõ hơn. Một thành viên hội đồng nhận định rằng nếu không có sự suy yếu đáng kể của nền kinh tế hoặc tiền lương, việc tăng lãi suất là cần thiết và không nên trì hoãn. Một ý kiến khác cho rằng cần cân nhắc thắt chặt nhanh hơn, tùy thuộc vào diễn biến Trung Đông và dữ liệu kinh tế mới.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu Brent đã phục hồi mạnh đầu tuần, lên mức 116,75 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với đáy tuần trước 96,00 USD/thùng, dù vẫn chưa vượt đỉnh 119,50 USD/thùng ghi nhận ngày 9 tháng 3. Những diễn biến cuối tuần làm gia tăng lo ngại về khả năng xung đột Trung Đông mở rộng và kéo dài, từ đó gây gián đoạn nghiêm trọng hơn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã tham gia xung đột thông qua các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn tại eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến vận chuyển chiến lược ở phía nam Biển Đỏ. Nếu khu vực này trở nên không an toàn, tàu vận tải có thể buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển thêm khoảng 10-14 ngày và làm tăng đáng kể chi phí nhiên liệu cũng như bảo hiểm.

Song song đó, thị trường vẫn theo dõi sát nguy cơ Mỹ mở rộng can thiệp quân sự tại Trung Đông. Phát biểu của Tổng thống Donald Trump cho thấy khả năng Mỹ cân nhắc kiểm soát các cơ sở dầu mỏ tại Iran, bao gồm đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu quan trọng. Lầu Năm Góc đã triển khai khoảng 10.000 binh sĩ trong khu vực với khả năng tham gia các hoạt động kiểm soát thực địa. Thời hạn ngày 6 tháng 4 được đặt ra để đạt được thỏa thuận với Iran.

Tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng không chỉ dừng lại ở giá dầu mà còn lan rộng sang khu vực châu Á. Các báo cáo cho thấy Iran đang thúc đẩy lực lượng Houthi chuẩn bị cho một chiến dịch mới nhằm vào hoạt động vận tải trên Biển Đỏ. Điều này đặc biệt quan trọng khi Ả Rập Saudi trước đó đã chuyển hướng thành công khoảng 6-7 triệu thùng/ngày dầu từ Eo biển Hormuz sang cảng Yanbu ở Biển Đỏ. Nếu Eo biển Bab el-Mandeb tiếp tục bị gián đoạn, thì tác động đến dòng chảy năng lượng toàn cầu sẽ càng nặng nề hơn, đặc biệt là khu vực châu Á.

Trong bối cảnh này, MUFG khuyến nghị duy trì sự thận trọng và chủ động tìm kiếm các cơ hội phòng ngừa rủi ro, đặc biệt đối với các đồng tiền châu Á nhạy cảm với năng lượng như INR (Rupee Ấn Độ), KRW (Won Hàn Quốc) và PHP (Peso Philippines).

Các chuyên gia nhận định điểm khác biệt của cuộc khủng hoảng lần này nằm ở phạm vi ảnh hưởng rộng hơn, không chỉ dừng lại ở giá dầu mà còn bao gồm nguy cơ thiếu hụt năng lượng trên diện rộng tại châu Á, tác động lan tỏa thông qua sự thiếu hụt các sản phẩm dầu tinh chế, cùng với các ảnh hưởng gián tiếp thông qua nhiều kênh như phân bón, sản xuất thực phẩm, kiều hối, hóa dầu và gián đoạn chuỗi cung ứng, bao gồm cả lĩnh vực du lịch và vận tải.

Trong giai đoạn tới, khi nhiều đồng tiền châu Á đã suy yếu và phản ánh phần nào mức phí bảo hiểm rủi ro cao hơn, rủi ro biến động có thể trở nên hai chiều hơn trong ngắn hạn. Các đồng tiền thị trường mới nổi nhạy cảm với tăng trưởng và thâm hụt tài khoản vãng lai có khả năng sẽ tiếp tục hoạt động kém hơn, bao gồm INR, PHP, IDR và KRW. Ngược lại, CNY (Nhân dân tệ) nhiều khả năng sẽ thể hiện mức độ ổn định tương đối tốt hơn trong khu vực.

Từ góc độ lãi suất, thị trường trái phiếu nội tệ tại châu Á cũng có thể chịu áp lực, dù một phần được bù đắp bởi triển vọng tăng trưởng chậm lại, do nhu cầu chi tiêu tài khóa gia tăng nhằm hỗ trợ người tiêu dùng và hộ gia đình, đồng thời phí bảo hiểm rủi ro nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao.