Goldman Sachs cảnh báo nhiên liệu mới là tâm điểm cú sốc dầu hỏa lần này

Ngân hàng Goldman Sachs vừa đưa ra cảnh báo về cú sốc lớn nhất từ trước đến nay trên thị trường dầu mỏ, nhưng điểm đáng chú ý là tác động mạnh nhất lại tập trung vào các sản phẩm tinh chế như dầu diesel và nhiên liệu máy bay thay vì dầu thô.

Trong báo cáo công bố gần đây, hai chuyên gia phân tích Yulia Zhestkova Grigsby và Daan Struyven của Goldman Sachs nhận định giá của nhiều sản phẩm tinh chế đã tăng mạnh hơn nhiều so với dầu thô. Nguyên nhân bắt nguồn từ sự gián đoạn nghiêm trọng trong nguồn cung dầu thô trung bình và nặng từ khu vực Vịnh Ba Tư.

Cuộc xung đột Mỹ - Israel nhằm vào Iran bùng nổ cuối tháng trước đã đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp khu vực khiến hoạt động xuất khẩu dầu mỏ qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, buộc các nhà sản xuất phải cắt giảm sản lượng và nhiều nhà máy lọc dầu phải tạm dừng hoạt động.

Theo phân tích từ Goldman Sachs, gần 60% sản lượng dầu thô xuất khẩu thường ngày từ khu vực Vịnh Ba Tư thuộc loại trung bình và nặng, vốn là nguyên liệu lý tưởng để sản xuất dầu diesel, nhiên liệu máy bay và dầu nhiên liệu. Trong khi đó, các nhà sản xuất thay thế bên ngoài Trung Đông lại khá hạn chế.

Kể từ khi các cuộc tấn công đầu tiên nổ ra, giá dầu thô Brent đã tăng hơn 40%, vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Tuy nhiên, mức tăng của các sản phẩm tinh chế còn ấn tượng hơn khi tại nhiều khu vực ở châu Á, giá nhiên liệu thậm chí đã tăng gấp đôi. Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan buộc phải áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu để bảo vệ thị trường nội địa.

Về cơ cấu nhập khẩu, châu Á phụ thuộc gần 50% naphtha từ Vịnh Ba Tư, trong khi châu Âu nhập khẩu 40% nhiên liệu máy bay từ khu vực này. Naphtha là sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu, được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào quan trọng cho ngành hóa dầu.

Các chuyên gia của Goldman Sachs nhấn mạnh không có sản phẩm hay khu vực nào thực sự được miễn nhiễm trước cuộc khủng hoảng này. Sự gián đoạn nguồn cung từ Vịnh Ba Tư đang ảnh hưởng đến khả năng sản xuất các sản phẩm tinh chế, đặc biệt là dầu diesel, nhiên liệu máy bay và dầu nhiên liệu.