Vì sao Coinbase sẵn sàng từ bỏ Dự luật CLARITY vì 'lợi suất stablecoin'?

Vào một ngày tháng 1/2026, Coinbase - sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất nước Mỹ - đã có động thái khiến cả thị trường chấn động: rút toàn bộ sự ủng hộ với Dự luật Minh bạch Thị trường Tài sản Số (CLARITY Act) chỉ vài giờ trước cuộc họp quyết định tại Thượng viện. Quyết định này không chỉ khiến phiên thảo luận bị hoãn vô thời hạn mà còn phơi bày cuộc chiến ngầm đang định hình tương lai tài chính: cuộc đối đầu khốc liệt giữa stablecoin có trả lãi và hệ thống ngân hàng truyền thống để giành quyền kiểm soát dòng tiền tỷ đô.

Tu chính án “muộn màng” và cú rút lui chiến lược

Mọi chuyện bắt đầu từ những sửa đổi vào phút chót trong dự thảo dài gần 280 trang của Đạo luật CLARITY. Dự luật này vốn được kỳ vọng là cột mốc lịch sử, chấm dứt thời kỳ “vùng xám” pháp lý kéo dài suốt nhiều năm cho ngành công nghiệp tiền điện tử tại Mỹ. Nó phân định rõ thẩm quyền giữa Ủy ban Chứng khoán (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), mang lại sự chắc chắn cần thiết để thu hút dòng vốn tổ chức. Phiên bản Hạ viện đã được thông qua từ năm 2025, và phiên bản Thượng viện nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền Trump.

Tuy nhiên, các tu chính án được đưa ra ở giai đoạn muộn, được cho là chịu ảnh hưởng từ hoạt động vận động hành lang (lobby) mạnh mẽ của các hiệp hội ngân hàng, đã thay đổi hoàn toàn thế cờ.

Những sửa đổi này nhắm mục tiêu trực tiếp và có hệ thống vào cơ chế trả lãi suất (yield) trên số dư stablecoin. Chúng nhằm hạn chế khả năng các nền tảng như Coinbase trả “reward” hoặc lợi suất cho người dùng giữ stablecoin, với mục đích rõ ràng là bảo vệ khoản tiền gửi ngân hàng truyền thống khỏi sự cạnh tranh.

Đây không còn là vấn đề chính trị hay tranh cãi ngành, mà thực chất là cuộc chiến về bảng cân đối kế toán và nguồn vốn.

Phản ứng của Coinbase diễn ra nhanh chóng và dứt khoát. CEO Brian Armstrong tuyên bố công khai trên X: “Chúng tôi thà không có dự luật nào còn hơn là có một dự luật tồi”. Ông gọi các sửa đổi này là “việc giết chết reward trên stablecoin”, và khẳng định Coinbase không thể chấp nhận một dự luật “tệ hơn cả tình trạng hiện tại”.

Động thái này khiến phiên họp markup tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện bị hoãn đột ngột và cho đến ngày 22/1/2026 vẫn chưa được ấn định lại.

Trái tim của cuộc chiến: Lợi suất stablecoin

Để hiểu sự phản đối quyết liệt của Coinbase, cần nhìn nhận stablecoin không chỉ là phương tiện thanh toán, mà là trung tâm của một mô hình kinh tế mới có khả năng thách thức trật tự tài chính cũ.

Hiện tại, Coinbase đang trả khoảng 3.5% lợi suất cho người dùng giữ USDC trên nền tảng. So sánh với mức lãi suất tiết kiệm trung bình tại các ngân hàng Mỹ, vốn chỉ khoảng 0.39% theo dữ liệu của FDIC cuối năm 2025, sự chênh lệch là hết sức rõ ràng.

Chính sức hút từ lợi suất này đã biến stablecoin từ một “token chuyển tiếp tạm thời” thành kho lưu trữ vốn lưu động kỹ thuật số thực thụ. Khi người dùng được khuyến khích giữ tiền trên nền tảng, số dư ổn định đó trở thành nền tảng để xây dựng các dịch vụ tài chính phức tạp hơn như cho vay, thế chấp và là nhiên liệu cho các dòng tiền thể chế.

Nguồn doanh thu từ việc phân phối lợi suất USDC này là cực kỳ lớn. Theo ước tính của S&P Global, nó có thể đạt hơn 1 tỷ USD trong năm 2025, chiếm tỷ trọng quan trọng trong tổng doanh thu của Coinbase.

Điều này lý giải vì sao các tu chính án nhằm “bịt kín” khả năng trả lãi lại trở thành điểm nóng đến vậy. Chúng được thiết kế để đóng kín “lỗ hổng” mà Đạo luật Ổn định và Đổi mới Tiền tệ (GENIUS Act) năm trước để lại - dù GENIUS Act cấm nhà phát hành stablecoin trả lãi trực tiếp, nhưng vẫn cho phép bên thứ ba như sàn giao dịch làm điều đó.

Đối với hệ thống ngân hàng truyền thống, đây là mối đe dọa hiện hữu. Tiền gửi là nguồn sống của ngân hàng, cung cấp vốn cho các hoạt động cho vay và duy trì toàn bộ hệ thống. Các hiệp hội ngân hàng Mỹ đã liên tục cảnh báo rằng stablecoin trả yield có thể gây ra hiện tượng rút tiền hàng loạt khỏi ngân hàng, làm suy yếu khả năng cho vay của hệ thống.

Họ lập luận rằng đây thực chất là “tiền gửi ngân hàng không được bảo hiểm”, có thể gây ra rủi ro bất ổn hệ thống. Do đó, việc kiểm soát lợi suất stablecoin trong dự luật CLARITY không phải là chi tiết kỹ thuật, mà là điểm then chốt quyết định ai sẽ nắm giữ dòng tiền, ai kiểm soát hạ tầng thanh toán, và ai chi phối nền kinh tế xung quanh.

Ở quy mô lớn, cơ chế trả lãi không còn là tùy chọn, nó trở thành ranh giới phân chia giữa việc trở thành một phần hạ tầng tài chính hay bị loại bỏ hoàn toàn.

Tính toán đầy tham vọng của Coinbase

Quyết định của Coinbase không phải là hành động của một công ty non trẻ cần sự chắc chắn pháp lý để tồn tại. Ngược lại, nó phản ánh sự tự tin vào khả năng chịu đựng và vị thế đã vững chắc.

Là nền tảng đã đạt quy mô lớn, Coinbase có khả năng chịu đựng sự bất định quy định lâu dài mà không bị tổn hại nghiêm trọng. Các công ty phụ thuộc vào luật lệ rõ ràng cho sự sống còn trước mắt thường chấp nhận thỏa hiệp, nhưng Coinbase đã chọn đối đầu.

Sự tự tin này có cơ sở từ hoạt động kinh doanh đa dạng và chiến lược mở rộng toàn cầu của họ. Dù gặp thách thức pháp lý tại một số thị trường, công ty vẫn được dự báo có một năm 2026 mạnh mẽ, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như tài sản thế giới thực (RWA), cơ sở hạ tầng DeFi thế hệ mới và tích hợp AI.

Quan trọng hơn, Coinbase hiểu rằng nếu không có cơ chế khuyến khích người dùng giữ số dư stablecoin, các nền tảng như họ sẽ chỉ còn là đường ray dẫn tiền “đi qua”. Trong mô hình đó, giá trị kinh tế sẽ tập trung ở thượng nguồn, thuộc về những bên được phép trả lãi cho số dư.

Việc chống lại một khung pháp lý “khóa cứng” kết cục này không đơn giản là để giành nhượng bộ, mà là để tránh một tương lai nơi quy mô không còn tạo ra lợi thế nhân rộng. Tư thế này chỉ khả thi với những thực thể đã hoạt động ở quy mô lớn, nơi sự chậm trễ là có thể chấp nhận được, còn sự thỏa hiệp thì lại quá đắt đỏ.

Sự chia rẽ nội bộ và phản ứng từ các bên

Phản ứng trước động thái của Coinbase đã làm nứt vỡ mặt trận thống nhất vốn dĩ hiếm hoi của ngành công nghiệp tiền điện tử tại Washington. Sự chia rẽ này xuất phát từ lợi ích kinh tế, không phải từ hệ tư tưởng, và lộ rõ khi các liên minh tan vỡ ngay lúc quy định chạm đến nguồn tiền.

Một bên, dẫn đầu bởi các “ông lớn” như đối tác điều hành quỹ A16Z Chris Dixon và CEO Ripple Brad Garlinghouse, vẫn công khai ủng hộ dự luật. Với họ, một khuôn khổ dù bị giới hạn vẫn tốt hơn là tình trạng mơ hồ kéo dài. Họ ưu tiên sự chắc chắn pháp lý, ngay cả khi nó giới hạn tiềm năng tăng trưởng. Áp lực thời gian từ mùa bầu cử sắp tới khiến họ lo ngại: nếu đạo luật không được thông qua trước khi Quốc hội Mỹ bước vào guồng quay tranh cử tái nhiệm từ tháng 3, cơ hội có thể sẽ mất.

Bên kia chiến tuyến là Coinbase và các nhà cung cấp hạ tầng, nền tảng lưu ký khác, những thực thể mà mô hình kinh doanh phụ thuộc sâu sắc vào việc giữ chân vốn, sự linh hoạt và hiệu ứng quy mô. Các hạn chế về lợi suất đánh trực tiếp vào nền tảng kinh tế của họ.

Phản ứng từ phía chính trường cũng rất đáng chú ý. Các nguồn tin từ Fortune và Reuters cho biết lobby ngân hàng đã thành công trong việc đưa các điều khoản chống yield vào dự luật.

Một số nguồn từ Nhà Trắng (White House) thậm chí bày tỏ sự thất vọng với động thái của Coinbase, coi đây là “hành động đơn phương” làm tổn hại đến nỗ lực chung của ngành. Tuy nhiên, Brian Armstrong đã bác bỏ thông tin về rạn nứt lớn với chính quyền, khẳng định Nhà Trắng vẫn “rất tích cực” và chỉ yêu cầu Coinbase đàm phán trực tiếp với phía ngân hàng để tìm giải pháp.

Tương lai của cuộc chiến và triển vọng cho stablecoin

Tính đến thời điểm hiện tại, tương lai của Dự luật CLARITY vẫn chưa được định đoạt. Các bên đang tiếp tục đàm phán, với khả năng dự luật quay lại vào tháng sau dưới dạng sửa đổi. Tuy nhiên, dù kết quả ngay trước mắt ra sao, sự kiện này đã xác nhận những xu thế lớn hơn.

Thứ nhất, nó đánh dấu sự chuyển giai đoạn của ngành công nghiệp tiền điện tử: từ việc tìm kiếm sự công nhận chuyển sang đàm phán về các điều khoản cụ thể có ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình kinh doanh. Theo các nhà phân tích từ The Block và Galaxy Research, dù CLARITY Act có thông qua hay không, cuộc xung đột này đã lộ rõ áp lực chọn lọc: các nền tảng lớn có lợi thế chịu đựng chậm trễ, trong khi những bên nhỏ hơn phải chấp nhận thỏa hiệp.

Thứ hai, cuộc chiến pháp lý tại Mỹ có ý nghĩa vượt ra ngoài biên giới quốc gia, phản chiếu một xu thế tái cấu trúc tài chính toàn cầu đa tốc độ. Tại các thị trường mà hệ thống ngân hàng truyền thống thất bại hoặc đồng nội tệ bị suy yếu, stablecoin đã trở thành công cụ thiết yếu. Việc Mỹ quyết định có cho phép stablecoin cạnh tranh trực tiếp với tài khoản tiền gửi ngân hàng hay không sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy vốn toàn cầu, đặc biệt là tại các thị trường mới nổi.

Cuối cùng, sự kiện này nhấn mạnh một thực tế: crypto đã chín muồi. Nó không còn là câu chuyện về công nghệ thuần túy hay đầu cơ, mà là về quyền lực kinh tế, quyền kiểm soát hạ tầng và sự phân phối lợi nhuận tài chính.

Khi Brian Armstrong và Coinbase từ chối thỏa hiệp, họ đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: chi phí cho mỗi bước đi, mỗi sự nhượng bộ trong cuộc đàm phán này, giờ đây đã được định giá bằng những con số thực - hàng tỷ đô la doanh thu, hàng triệu người dùng, và tương lai của cả một hệ sinh thái tài chính mới nổi.

Cuộc chiến về lợi suất stablecoin có thể mới chỉ bắt đầu, nhưng nó đã vĩnh viễn thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về sự cạnh tranh giữa hệ thống tài chính cũ và mới.